Artikel 13 MÖHUK – Huwelijk en algemene gevolgen
Artikel 13 van de Turkse wet nr. 5718 inzake internationaal privaatrecht en internationaal procesrecht (MÖHUK) bepaalt welk recht geldt voor het huwelijk en de algemene gevolgen ervan (evliliğin genel hükümleri). De bekwaamheid om te trouwen en de huwelijksvoorwaarden volgen voor elke partij haar nationale recht op het moment van het huwelijk; de vorm volgt het recht van het land waar wordt getrouwd. Voor de algemene gevolgen geldt een trap: gemeenschappelijk nationaal recht, dan het recht van de gemeenschappelijke gewone verblijfplaats, dan Turks recht. Elke Turkse staatsburger die in Nederland trouwt, valt onder dit artikel.
Artikel 13 MÖHUK – tekst
Niet-officiële vertaling:
Huwelijk en algemene gevolgen
Artikel 13 – (1) De bekwaamheid om te huwen en de voorwaarden voor het huwelijk worden voor elk van de partijen beheerst door haar nationale recht op het moment van het huwelijk.
(2) Op de vorm van het huwelijk is het recht van het land waar het wordt voltrokken van toepassing.
(3) De algemene gevolgen van het huwelijk worden beheerst door het gemeenschappelijke nationale recht van de echtgenoten. Hebben de partijen een verschillende nationaliteit, dan is het recht van de gemeenschappelijke gewone verblijfplaats van toepassing en, bij gebreke daarvan, het Turkse recht.
Turkse originele tekst:
Evlilik ve genel hükümleri
MADDE 13 – (1) Evlenme ehliyeti ve şartları, taraflardan her birinin evlenme anındaki millî hukukuna tâbidir.
(2) Evliliğin şekline yapıldığı ülke hukuku uygulanır.
(3) Evliliğin genel hükümleri, eşlerin müşterek millî hukukuna tâbidir. Tarafların ayrı vatandaşlıkta olmaları hâlinde müşterek mutad mesken hukuku, bulunmadığı takdirde Türk hukuku uygulanır.
De actuele tekst op mevzuat.gov.tr bevat geen wijzigingsaantekening (stand: november 2026).
Toelichting van de wetgever
Volgens de memorie van toelichting komt het artikel gedeeltelijk overeen met artikel 12 van de oude wet nr. 2675. De vorm van het huwelijk staat nu in een apart lid en de specifieke verwijzing naar verdragen over consulaire huwelijken is geschrapt; de toelichting wijst erop dat er bilaterale en multilaterale verdragen over bestaan en dat het algemene voorbehoud in artikel 1 lid 2 volstaat. Voor de algemene gevolgen is het criterium „gemeenschappelijke woonplaats” geschrapt, omdat het vaak niet de werkelijke situatie weergaf; daarvoor in de plaats kwam als tweede trede de „gemeenschappelijke gewone verblijfplaats”, het middelpunt van het leven van de echtgenoten.
Uitleg
Voorwaarden (lid 1). Elke partij wordt apart bekeken. Voor een Turkse staatsburger gelden de Turkse voorwaarden: man of vrouw kan niet trouwen voordat hij of zij zeventien is; in uitzonderlijke gevallen en om een zeer gewichtige reden kan de rechter iemand van zestien toestemming geven (artikel 124 van het Burgerlijk Wetboek, TMK). Een minderjarige heeft toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger nodig (artikel 126 TMK). De huwelijksbeletselen wegens verwantschap staan in artikel 129 TMK, en wie opnieuw wil trouwen moet aantonen dat het eerdere huwelijk is geëindigd (artikel 130 TMK). Die voorwaarden gelden ook als een Turkse staatsburger in Nederland trouwt.
Vorm (lid 2). Een huwelijk is naar de vorm geldig als het voldoet aan de vormregels van het land waar het wordt voltrokken. Een huwelijk bij de Nederlandse gemeente is dus ook naar Turks recht naar de vorm geldig. De regel gaat alleen over de vorm; de voorwaarden van lid 1 moeten daarnaast vervuld zijn. Voor huwelijken op een consulaat gaan verdragen waarbij Turkije partij is voor (artikel 1 lid 2 MÖHUK).
Algemene gevolgen (lid 3). Hieronder vallen de wederzijdse rechten en plichten van de echtgenoten, de echtelijke woning, de vertegenwoordiging van de gemeenschap en de bescherming van de gezinswoning. Naar Turks recht kan een echtgenoot de gezinswoning bijvoorbeeld niet zonder uitdrukkelijke toestemming van de ander overdragen (artikel 194 TMK). Het toepasselijke recht volgt trapsgewijs: gemeenschappelijk nationaal recht; bij verschillende nationaliteit het recht van de gemeenschappelijke gewone verblijfplaats; ontbreekt die ook, Turks recht. Het huwelijksvermogensrecht valt niet onder deze regel maar onder artikel 15 MÖHUK, en artikel 14 MÖHUK herhaalt dezelfde trap voor echtscheiding.
Wat dit betekent als u in het buitenland woont
Beide echtgenoten zijn Turks. Ook als zij in Nederland wonen, past de Turkse rechter op de algemene gevolgen Turks recht toe. Bij een dubbele nationaliteit telt de Turkse (artikel 4 lid 1 sub b MÖHUK; zie Artikel 4 MÖHUK).
Eén echtgenoot heeft de Blauwe Kaart (Mavi Kart), heeft dus met toestemming de Turkse nationaliteit opgegeven en is nu alleen Nederlander. Dan is er geen gemeenschappelijk nationaal recht. Ligt de gemeenschappelijke gewone verblijfplaats in Nederland, dan past ook de Turkse rechter op de algemene gevolgen Nederlands recht toe (lid 3). Of rechtstreeks toepasselijke Turkse regels (artikel 6 MÖHUK) dat resultaat op bepaalde punten opzijzetten, hangt af van het geval. Voor de inhoud van het Nederlandse recht kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat.
Tijdstip. Voor de voorwaarden telt het moment van het huwelijk (lid 1). Voor de algemene gevolgen noemt de wet geen bijzonder tijdstip; welk moment beslissend is voor nationaliteit en gewone verblijfplaats, wordt beoordeeld volgens artikel 3 MÖHUK (zie Artikel 3 MÖHUK).
Turks bevolkingsregister. Of een huwelijk in Nederland naar de vorm geldig is en of het in het Turkse bevolkingsregister wordt ingeschreven, zijn twee verschillende vragen. De inschrijving is een administratieve stap bij de Turkse burgerlijke stand of het consulaat en valt niet onder dit artikel. Voor termijn en procedure, zie Nederlands huwelijk registreren in Turkije.
Veelgestelde vragen
Is een huwelijk bij de Nederlandse gemeente geldig in Turkije?
Naar de vorm wel; voor de vorm geldt het recht van het land waar het huwelijk is voltrokken (artikel 13 lid 2 MÖHUK). De voorwaarden worden daarnaast voor elke partij naar haar nationale recht getoetst (lid 1).
Kan een Turkse staatsburger in Nederland trouwen vóór zijn zeventiende?
Naar Turks recht niet vóór zeventien; vanaf zestien alleen met toestemming van de rechter in uitzonderlijke gevallen en om een zeer gewichtige reden (artikel 124 TMK). Voor Turkse staatsburgers geldt dat ook in het buitenland (artikel 13 lid 1 MÖHUK).
Welk recht geldt voor de gevolgen van het huwelijk bij verschillende nationaliteit?
Het recht van de gemeenschappelijke gewone verblijfplaats, en anders Turks recht (artikel 13 lid 3 MÖHUK).
Bronnen
Vragen over uw situatie
Wilt u voor een huwelijk dat u in Nederland hebt gesloten of plant de voorwaarden naar Turks recht nagaan, of weten welk recht geldt voor de gevolgen van een huwelijk tussen echtgenoten met een verschillende nationaliteit, dan kunt u via de afsprakenpagina een gesprek plannen, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag stuurt u via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht (§ 206 BRAO). Handig zijn de huwelijksakte, de nationaliteit van beide echtgenoten en de plaatsen waar u tijdens het huwelijk hebt gewoond.