Artikel 28 MÖHUK – Contracten over intellectuele eigendom
Artikel 28 van de Turkse wet nr. 5718 inzake internationaal privaatrecht en internationaal procesrecht (MÖHUK) bepaalt welk recht van toepassing is op overeenkomsten over intellectuele-eigendomsrechten (fikrî mülkiyet hakları). Partijen kunnen het recht vrij kiezen; zonder keuze geldt het recht van de vestiging (işyeri) van de partij die het recht of het gebruik ervan overdraagt, of bij gebreke daarvan het recht van haar gewone verblijfplaats (mutad mesken). Kunstenaars, schrijvers en softwareontwikkelaars die in het buitenland wonen en een auteursrecht- of licentieovereenkomst sluiten met een uitgeverij, een producent of een bedrijf in Turkije, krijgen met dit artikel te maken.
Artikel 28 MÖHUK – tekst
Niet-officiële vertaling:
Overeenkomsten betreffende intellectuele-eigendomsrechten
Artikel 28 – (1) Overeenkomsten betreffende intellectuele-eigendomsrechten worden beheerst door het door partijen gekozen recht.
(2) Hebben partijen geen rechtskeuze gemaakt, dan wordt de verhouding uit de overeenkomst beheerst door het recht van de vestiging die de partij die het intellectuele-eigendomsrecht of het gebruik daarvan overdraagt op het moment van het sluiten van de overeenkomst had, of bij gebreke daarvan door het recht van haar gewone verblijfplaats. Blijkt echter uit alle omstandigheden dat de overeenkomst nauwer verbonden is met een ander recht, dan wordt zij door dat recht beheerst.
(3) Op overeenkomsten tussen werknemer en werkgever over intellectuele-eigendomsrechten op geestelijke voortbrengselen die de werknemer in het kader van zijn werk en tijdens de uitvoering daarvan tot stand heeft gebracht, is het recht van toepassing dat de arbeidsovereenkomst beheerst.
Turkse originele tekst:
Fikrî mülkiyet haklarına ilişkin sözleşmeler
MADDE 28 – (1) Fikrî mülkiyet haklarına ilişkin sözleşmeler, tarafların seçtikleri hukuka tâbidir.
(2) Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde sözleşmeden doğan ilişkiye, fikrî mülkiyet hakkını veya onun kullanımını devreden tarafın sözleşmenin kuruluşu sırasındaki işyeri, bulunmadığı takdirde, mutad meskeni hukuku uygulanır. Ancak hâlin bütün şartlarına göre sözleşmeyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşme bu hukuka tâbi olur.
(3) İşçinin, işi kapsamında ve işinin ifası sırasında meydana getirdiği fikrî ürünler üzerindeki fikrî mülkiyet haklarıyla ilgili işçi ve işveren arasındaki sözleşmelere, iş sözleşmesinin tâbi olduğu hukuk uygulanır.
Toelichting van de wetgever
Volgens de toelichting bij het wetsontwerp is dit een nieuwe bepaling die in de oude wet niet voorkwam. Het begrip „intellectuele eigendom” is gekozen in navolging van de regelingen van WIPO en TRIPS, zodat het zowel werken van letterkunde, wetenschap en kunst (fikir ve sanat eserleri) als industriële eigendomsrechten (sınai mülkiyet hakları) omvat. De rechtskeuze is zonder beperking erkend. Zonder keuze geldt de partij die het recht of het gebruik ervan overdraagt als schuldenaar van de kenmerkende prestatie (karakteristik edim). Het derde lid knoopt voor uitvindingen van werknemers en andere geestelijke voortbrengselen van de werknemer aan bij het recht dat op de arbeidsovereenkomst van toepassing is, op voorwaarde dat het voortbrengsel in het kader van het werk en tijdens de uitvoering daarvan is ontstaan.
Uitleg
Het artikel omvat overeenkomsten over de overdracht van rechten zoals auteursrecht, merkrecht, octrooi en modelrecht, en over het verlenen van een gebruiksrecht daarop (licentie).
De rechtskeuze is vrij. Anders dan bij consumentenovereenkomsten (artikel 26) en arbeidsovereenkomsten (artikel 27) bestaat hier geen regel over minimale bescherming die de keuze beperkt. De voorrangsregels (doğrudan uygulanan kurallar) van het Turkse recht blijven wel in elk geval gelden (artikel 6 MÖHUK).
Zonder keuze: de overdragende partij. De partij die het recht of het gebruik ervan verleent, voert de overeenkomst uit volgens het recht van haar vestiging op het moment van het sluiten van de overeenkomst, of bij gebreke daarvan volgens het recht van haar gewone verblijfplaats. Werkt een schrijver voor zichzelf, dan is dat meestal het recht van het land waar hij woont. Verhuist hij later naar een ander land, dan verandert het toepasselijke recht niet. Blijkt uit alle omstandigheden dat een ander recht nauwer verbonden is, dan geldt dat recht.
De overeenkomst en het recht zelf zijn twee verschillende dingen. Artikel 28 bepaalt alleen welk recht geldt voor de verbintenissen uit de overeenkomst. Of het recht bestaat, hoe ver het reikt en of er inbreuk is gemaakt, wordt beheerst door het recht van het land waarvoor bescherming wordt gevraagd (artikel 23 MÖHUK; zie artikel 23 MÖHUK). Is op een licentieovereenkomst bijvoorbeeld Nederlands recht van toepassing, dan wordt het ongeoorloofd verveelvoudigen van het werk in Turkije toch naar Turks recht beoordeeld.
Wat dit betekent als u in het buitenland woont
Een schrijver in Nederland en een uitgeverij in Turkije. Is er geen recht gekozen en werkt de schrijver in Nederland voor zichzelf, dan is hij de overdragende partij en is op de uitgeefovereenkomst in de regel Nederlands recht van toepassing. Partijen kunnen in de overeenkomst opnemen dat Turks recht geldt (artikel 28 lid 1). Voor de inhoud van het Nederlandse recht kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat.
Software die u ontwikkelt bij een bedrijf in Nederland. Voor software die een werknemer in het kader van zijn werk en tijdens het werk tot stand brengt, wordt de overeenkomst tussen werknemer en werkgever beheerst door het recht dat op de arbeidsovereenkomst van toepassing is (artikel 28 lid 3). Welk recht dat is, volgt uit artikel 27 MÖHUK.
Licentiegever en licentienemer. Verleent een bedrijf in Turkije een licentie om zijn merk in Nederland te gebruiken, dan geldt zonder keuze het recht van de vestiging van het Turkse bedrijf dat de licentie verleent, dus Turks recht.
Andere onderwerpen rond overeenkomsten vindt u onder handels- en contractenrecht.
Veelgestelde vragen
Kan in een auteursrechtovereenkomst een rechtskeuze worden gemaakt?
Ja, zonder beperking (artikel 28 lid 1 MÖHUK). De voorrangsregels van het Turkse recht blijven gelden (artikel 6 MÖHUK).
Welk recht geldt zonder rechtskeuze voor een licentieovereenkomst?
Het recht van de vestiging van de partij die het recht of het gebruik ervan overdraagt, op het moment van het sluiten van de overeenkomst, of bij gebreke daarvan het recht van haar gewone verblijfplaats (artikel 28 lid 2 MÖHUK).
Welk recht geldt voor software die een werknemer ontwikkelt?
De overeenkomst tussen werknemer en werkgever wordt beheerst door het recht dat op de arbeidsovereenkomst van toepassing is (artikel 28 lid 3 MÖHUK).
Bronnen
Vragen over uw situatie
Wilt u weten welk recht een Turkse rechter zou toepassen op uw auteursrecht- of licentieovereenkomst met een uitgeverij, een producent of een bedrijf in Turkije, of wat een rechtskeuzebeding in die overeenkomst zou betekenen, dan kunt u via de afsprakenpagina een gesprek plannen, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag stuurt u via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht (§ 206 BRAO); voor de beoordeling naar Nederlands recht kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat. Handig om bij de hand te hebben:
- de tekst of het concept van de overeenkomst,
- het land waar de partijen bij het sluiten van de overeenkomst gevestigd waren of woonden,
- in welke landen het werk, het merk of de software zal worden gebruikt.