Artikel 27 MÖHUK – Arbeidsovereenkomsten

Artikel 27 van de Turkse wet nr. 5718 inzake internationaal privaatrecht en internationaal procesrecht (MÖHUK) bepaalt welk recht van toepassing is op arbeidsovereenkomsten (iş sözleşmeleri) met een internationaal element. Partijen mogen een recht kiezen, maar de dwingende bescherming van het recht van de plaats waar de werknemer gewoonlijk werkt blijft gelden; zonder keuze is het recht van die plaats van toepassing. Het eerste en het vierde lid zijn gewijzigd bij wet nr. 7550; de wijziging is op 4/6/2025 in werking getreden. U krijgt met dit artikel te maken als u in het buitenland werkt voor een bedrijf in Turkije, als u vanuit Nederland naar Turkije wordt uitgezonden of als u in meer dan één land werkt.

Artikel 27 MÖHUK – tekst

Niet-officiële vertaling:

Arbeidsovereenkomsten
Artikel 27 – (1) (Gewijzigd: 4/6/2025-7550/18) Arbeidsovereenkomsten worden beheerst door het recht dat partijen bij overeenkomst hebben bepaald, onverminderd de minimale bescherming die de werknemer zou genieten op grond van de dwingende bepalingen van het recht van zijn gewone werkplek.
(2) Hebben partijen geen rechtskeuze gemaakt, dan is op de arbeidsovereenkomst het recht van toepassing van de werkplek waar de werknemer gewoonlijk zijn arbeid verricht. Verricht de werknemer zijn arbeid tijdelijk in een ander land, dan geldt die werkplek niet als gewone werkplek.
(3) Verricht de werknemer zijn arbeid niet gewoonlijk in een bepaald land maar voortdurend in meer dan één land, dan wordt de arbeidsovereenkomst beheerst door het recht van het land waar de hoofdvestiging van de werkgever zich bevindt.
(4) (Gewijzigd: 4/6/2025-7550/18) Blijkt echter uit alle omstandigheden dat de arbeidsovereenkomst nauwer verbonden is met een ander recht, dan kan op de overeenkomst in plaats van de bepalingen van het eerste, tweede en derde lid dat recht worden toegepast, met uitzondering van de bepalingen van het recht van de plaats waar de arbeid wordt verricht die tijdens het verrichten van de arbeid moeten worden toegepast.

Turkse originele tekst:

İş sözleşmeleri
MADDE 27 – (1) (Değişik:4/6/2025-7550/18 md.) İş sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgarî koruma saklı kalmak üzere, tarafların sözleşmeyle belirledikleri hukuka tâbidir.
(2) Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz.
(3) İşçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
(4) (Değişik:4/6/2025-7550/18 md.) Ancak hâlin bütün şartlarına göre işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulanmak zorunda olan hükümleri hariç olmak üzere, iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk uygulanabilir.

Volgens de lijst van wijzigingen in de officiële tekst van de wet is deze wijziging door wet nr. 7550 op 4/6/2025 in werking getreden.

Toelichting van de wetgever

Volgens de toelichting bij het wetsontwerp is dit een nieuwe bepaling die in de oude wet niet voorkwam. De toelichting stelt dat de oude regeling geen rekening hield met de sociale inhoud van arbeidsovereenkomsten, dat de werknemer als zwakkere partij bescherming verdient en dat hij zijn prestatie op de werkplek levert; daarom is het recht van de gewone werkplek (mutad işyeri) als uitgangspunt genomen. Een rechtskeuze is alleen in het voordeel van de werknemer en in beperkte mate toegestaan. Deze toelichting hoort bij de oorspronkelijke tekst van het artikel; zij verklaart niet de huidige versie van het eerste en het vierde lid, die in 2025 zijn gewijzigd.

Uitleg

Rechtskeuze. Partijen kunnen het recht dat op de arbeidsovereenkomst van toepassing is in de overeenkomst bepalen. Het gekozen recht mag niet onder de bescherming zakken die de dwingende regels (emredici hükümler) van het recht van de gewone werkplek van de werknemer bieden. Het gekozen recht en de dwingende regels van het recht van de gewone werkplek worden dus samen bekeken, en de werknemer krijgt ten minste de bescherming van het recht van zijn gewone werkplek.

Zonder keuze. Dan geldt het recht van de werkplek waar de werknemer gewoonlijk werkt. Werkt hij tijdelijk in een ander land, dan verandert zijn gewone werkplek niet (artikel 27 lid 2). Werkt hij voortdurend in meer dan één land, zoals een chauffeur op internationale routes of een regiovertegenwoordiger voor meerdere landen, dan geldt het recht van het land waar de hoofdvestiging (esas işyeri) van de werkgever ligt (artikel 27 lid 3).

Nauwer verbonden recht. Het vierde lid geeft de rechter een mogelijkheid: blijkt uit alle omstandigheden dat de overeenkomst nauwer verbonden is met een ander recht, dan kan hij dat recht toepassen in plaats van het recht dat uit de eerste drie leden volgt. Sinds de wijziging van 2025 geldt die mogelijkheid volgens de tekst uitdrukkelijk ook voor het eerste lid, dus ook voor de rechtskeuze. Ook dan worden de bepalingen van de plaats waar de arbeid wordt verricht die tijdens het werk moeten worden toegepast, gewoon toegepast.

Hoe de wijziging in de praktijk uitwerkt op de rechtskeuze, en dus in welke gevallen de rechter het door partijen gekozen recht opzij mag zetten, is omstreden. De wet regelt daarvoor geen aparte maatstaven, en de auteur heeft geen bindende rechterlijke uitspraak van na de wijziging gevonden. Welke benadering een rechter in een concreet geschil zal kiezen, is onzeker.

Wat dit betekent als u in het buitenland woont

Door een werkgever in Turkije naar het buitenland gestuurd. Stuurt een bedrijf in Turkije een werknemer voor enkele maanden naar een bouwplaats of een klant in Nederland, dan blijft zijn gewone werkplek in Turkije zolang het werk tijdelijk is, en geldt zonder keuze Turks recht (artikel 27 lid 2). Hoe lang „tijdelijk” mag duren, zegt de wet niet.

In Nederland werken en Turks recht kiezen. Werkt iemand vast in Nederland en is in zijn arbeidsovereenkomst Turks recht gekozen, dan past de Turkse rechter Turks recht toe, maar de minimale bescherming uit de dwingende regels van het Nederlandse recht blijft gelden (artikel 27 lid 1). Wat die bescherming inhoudt, volgt uit het Nederlandse recht; daarvoor kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat.

Welke rechter? Ligt de werkplek waar de werknemer gewoonlijk werkt in Turkije, dan is de rechter van die plaats bevoegd. Een werknemer die zijn werkgever aanspreekt, kan ook procederen bij de Turkse rechter van de woonplaats van de werkgever of van zijn eigen woonplaats of gewone verblijfplaats (artikel 44 MÖHUK). Die bevoegdheid kan niet bij overeenkomst worden uitgesloten (artikel 47 lid 2 MÖHUK).

Geestelijke voortbrengselen. Ook overeenkomsten tussen werknemer en werkgever over wat de werknemer tijdens zijn werk tot stand brengt, zoals een uitvinding of software, vallen onder het recht dat de arbeidsovereenkomst beheerst (artikel 28 lid 3 MÖHUK).

Andere onderwerpen rond de arbeidsrelatie vindt u onder arbeidsrecht.

Veelgestelde vragen

Kan in een arbeidsovereenkomst een rechtskeuze worden gemaakt?

Ja, maar de minimale bescherming die de werknemer op grond van de dwingende bepalingen van het recht van zijn gewone werkplek zou hebben, blijft gelden (artikel 27 lid 1 MÖHUK).

Mijn Turkse werkgever heeft mij naar het buitenland gestuurd. Welk recht geldt?

Is er geen recht gekozen en is het werk in het buitenland tijdelijk, dan verandert de gewone werkplek niet en geldt Turks recht (artikel 27 lid 2 MÖHUK). De rechter kan op grond van alle omstandigheden een nauwer verbonden recht toepassen (artikel 27 lid 4).

Wanneer is artikel 27 MÖHUK gewijzigd?

Het eerste en het vierde lid zijn gewijzigd bij artikel 18 van wet nr. 7550. Volgens de lijst van wijzigingen in de officiële tekst van de wet is de wijziging op 4/6/2025 in werking getreden.

Bronnen

Vragen over uw situatie

Werkt u in het buitenland, of heeft uw werkgever in Turkije u naar het buitenland gestuurd, en wilt u weten welk recht een Turkse rechter op uw arbeidsovereenkomst zou toepassen en waar u kunt procederen, dan kunt u via de afsprakenpagina een gesprek plannen, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag stuurt u via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht (§ 206 BRAO); voor de bescherming die het Nederlandse arbeidsrecht u biedt, kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat. Handig om bij de hand te hebben:

de arbeidsovereenkomst en, als die er is, de uitzendbrief of detacheringsopdracht,
in welke periodes u in welk land hebt gewerkt,
het land waar de werkgever is gevestigd en waar de afdeling zit die u heeft uitgezonden.