MÖHUK Madde 60 – Yabancı hakem kararlarının tenfizi
MÖHUK Madde 60 metni
Yabancı hakem kararlarının tenfizi
Madde 60
(1) Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir.
(2) Yabancı hakem kararlarının tenfizi, tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer asliye mahkemesinden dilekçeyle istenir. Taraflar arasında böyle bir anlaşma olmadığı takdirde, aleyhine karar verilen tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu, bu da yoksa icraya konu teşkil edebilecek malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
MÖHUK Madde 60 gerekçesi
2675 sayılı Kanunun 43 üncü maddesini kısmen karşılamaktadır.
Milletlerarası tenfiz hukukunda, milletlerarası veya yabancı hakem mahkemelerinin kararlarının tanınması ve tenfizinde, hakem kararının taraflar için "bağlayıcı (binding)" olması, o kararın tanıma ve icrası için yeterli kabul edilmekte, ayrıca ilgili devlet hukukuna göre kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış olması aranmamaktadır. Bu gelişmeye uygun olarak, milletlerarası hakem kararlarının tanınması ve tenfizini kolaylaştırmayı hedef alan ve milletlerarası hakem kararlarının tanınması ve tenfizinde genellikle tek başına kullanılan, hakem kararlarının "taraflar için bağlayıcı olması" şartı, maddenin birinci fıkrasına eklenmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında yer alan "ikametgâh" deyimi, Türk Medenî Kanunu ile uyum sağlanması amacıyla "yerleşim yeri" olarak değiştirilmiştir.
Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 59. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.
Açıklama
Yabancı hakem kararlarının Türkiye'de tenfiz edilebilmesi için kararın taşıması gereken niteliği ve tenfiz davasının açılacağı mahkemeyi düzenler.
Hakem kararı, tarafların uyuşmazlıklarını devlet mahkemesi yerine anlaştıkları hakemlere çözdürmeleri sonucunda verilen karardır. Yabancı bir hakem kararı da yabancı mahkeme kararı gibi Türkiye'de ancak tenfiz kararıyla icra edilebilir.
Birinci fıkraya göre tenfiz için hakem kararı ya kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış ya da taraflar için bağlayıcı olmalıdır. İkisinden biri yeterlidir. Gerekçede belirtildiği gibi milletlerarası tahkimde kararın taraflar için bağlayıcı olması, tanıma ve tenfiz için genellikle tek başına yeterli sayılır. Bu ölçüt eski Kanundaki düzenlemeye eklenmiştir.
İkinci fıkraya göre tenfiz, asliye mahkemesinden dilekçeyle istenir. Yetkili mahkeme şu sırayla belirlenir:
- Tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer mahkemesi.
- Böyle bir anlaşma yoksa aleyhine karar verilen tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesi.
- Yerleşim yeri yoksa sâkin olduğu yer, bu da yoksa icraya konu olabilecek mallarının bulunduğu yer mahkemesi.
Mahkeme kararlarının tenfizinden farklı olarak (MÖHUK m. 51/2) burada Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerine başvurma imkânı yoktur; son seçenek malların bulunduğu yerdir.
Türkiye, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin 1958 tarihli New York Sözleşmesine taraftır. MÖHUK m. 1/2 uyarınca Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin hükümleri saklı olduğundan, bu sözleşmenin uygulandığı durumlarda önce sözleşme hükümlerine bakılır.
Gerekçeye göre ikinci fıkradaki "ikametgâh" terimi, Türk Medenî Kanunu ile uyum için "yerleşim yeri" olarak değiştirilmiştir.