MÖHUK Madde 59 – Kesin hüküm ve kesin delil etkisi

MÖHUK Madde 59 metni

Kesin hüküm ve kesin delil etkisi

Madde 59

(1) Yabancı ilâmın kesin hüküm veya kesin delil etkisi yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

MÖHUK Madde 59 gerekçesi

2675 sayılı Kanunda yer verilmeyen "Kesin hüküm ve kesin delil etkisi" başlıklı yeni bir maddedir.

Türk mahkemelerince hakkında tanıma kararı verilen yabancı mahkeme kararının sahip olduğu kesin delil veya kesin hüküm etkisinin Türk hukuku bakımından hangi andan itibaren hüküm doğuracağı uygulamada bazı tereddütlere yol açmaktaydı. Düzenlenen yeni 58 inci madde ile tanınan yabancı mahkeme kararının kesin hüküm veya kesin delil etkisinin, yabancı mahkeme kararının kendi hukukuna göre kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade edeceği belirtilerek konuya açıklık getirilmiştir.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 58. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.

Açıklama

Türkiye'de tanınan yabancı mahkeme kararının kesin hüküm veya kesin delil etkisinin hangi tarihten itibaren başladığını düzenler.

Yabancı bir karar Türkiye'de tanındığında, kesin hüküm veya kesin delil etkisi Türk mahkemesinin tanıma kararını verdiği tarihte değil, yabancı kararın kendi ülkesinin hukukuna göre kesinleştiği tarihte başlar. Kesin hüküm etkisi, kararın bağlayıcı sayılması ve aynı konuda yeniden dava açılamamasıdır; kesin delil etkisi ise kararın başka bir davada hâkimi bağlayan delil olarak kullanılabilmesidir.

Örneğin Almanya'da verilen ve 2020 yılında kesinleşen bir boşanma kararı Türkiye'de 2023 yılında tanınırsa, evlilik Türk hukuku bakımından da 2020'deki kesinleşme tarihinden itibaren sona ermiş sayılır. Bu kural, iki tarih arasında ortaya çıkan olayların, örneğin eşlerden birinin ölümü hâlinde mirasçılığın değerlendirilmesinde sonucu belirleyebilir.

Madde yalnızca kesin hüküm ve kesin delil etkisine ilişkindir. Yabancı karar Türkiye'de ancak tenfiz kararı verildikten sonra icra edilebilir (MÖHUK m. 50/1 ve 57/1).

Gerekçeye göre 2675 sayılı eski Kanunda bu konuda bir hüküm bulunmadığından uygulamada tereddütler doğmuş, madde bu tereddütleri gidermek için yeni olarak eklenmiştir.