MÖHUK Madde 51 – Görev ve yetki
MÖHUK Madde 51 metni
Görev ve yetki
Madde 51
(1) Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir.
(2) Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
MÖHUK Madde 51 gerekçesi
2675 sayılı Kanunun 35 inci maddesini kısmen karşılamaktadır.
Madde metninde hüküm değişikliğine gidilmeksizin, Türk Medenî Kanunu ile uyum sağlanması amacıyla "ikametgâh" yerine "yerleşim yeri" deyimi kullanılmıştır.
Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 50. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.
Açıklama
Yabancı mahkeme kararının tenfizi için davanın hangi tür Türk mahkemesinde ve hangi yerde açılacağını düzenler.
Birinci fıkra görevi, yani davaya hangi tür mahkemenin bakacağını belirler. Tenfiz davalarında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. Boşanma, nafaka ve velayet gibi aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tenfizi ve tanınması ise aile mahkemesinde görülür.
İkinci fıkra yetkiyi, yani davanın hangi yer mahkemesinde açılacağını düzenler. Sıra şöyledir:
- Kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesi. Yerleşim yeri, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir (TMK m. 19).
- Bu kişinin Türkiye'de yerleşim yeri yoksa sâkin olduğu, yani sürekli kalma niyeti olmadan fiilen bulunduğu yer mahkemesi.
- İkisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri. Bu üç şehirden hangisinde dava açılacağını tenfiz isteyen belirler.
Yetki, tenfiz isteyenin değil karşı tarafın durumuna göre belirlenir. Yurt dışında boşanmış iki eşin ikisi de yurt dışında yaşıyor ve Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer bulunmuyorsa, dava Ankara, İstanbul veya İzmir'de açılabilir.
Madde, 2675 sayılı eski Kanundaki düzenlemenin içeriğini korur. Gerekçede belirtildiği gibi tek fark, Türk Medenî Kanunu ile uyum için eski "ikametgâh" terimi yerine "yerleşim yeri" teriminin kullanılmasıdır. Yabancı hakem kararlarının tenfizinde yetki ayrıca MÖHUK m. 60/2'de düzenlenmiştir.