MÖHUK Madde 8 Zamanaşımı | Av. Sermin Güneş Keçeci

MÖHUK m. 8, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda, yabancılık unsuru taşıyan bir alacak ya da hakta zamanaşımının hangi hukuka göre belirleneceğini düzenler. Kural tektir: Zamanaşımı, o işlem veya ilişkinin esasına hangi hukuk uygulanıyorsa ona tabidir. Türkiye ile başka bir ülke arasında kalan bir alacağı olan herkes bu maddeyle karşılaşabilir.

MÖHUK Madde 8 metni

Zamanaşımı
MADDE 8 – (1) Zamanaşımı, hukukî işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tâbidir.

mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde bu madde için bir değişiklik notu yoktur (Ekim 2026 itibarıyla). Gerekçe ve açıklama: MÖHUK m. 8.

Madde gerekçesi

Tasarı gerekçesine göre madde, eski 2675 sayılı Kanunun 7. maddesini aynen karşılar.

Açıklama

Zamanaşımı için ayrı bir bağlama kuralı yoktur; zamanaşımı ilişkinin kendisini izler. Önce ilişkiye uygulanacak hukuk MÖHUK’un ilgili maddesine göre bulunur, sonra zamanaşımı süresi, başlangıcı, kesilmesi ve durması o hukuka göre belirlenir. Davanın Türkiye’de görülmesi tek başına Türk zamanaşımı sürelerinin uygulanacağı anlamına gelmez.

Uygulamada bu, şu sonuçları doğurur:

Sözleşmeden doğan bir alacakta, taraflar bir hukuku seçmişse zamanaşımı o hukuka tabidir (m. 24). Seçim yoksa sözleşmeye uygulanacak hukuk m. 24/4’e göre belirlenir ve zamanaşımı da onu izler.
Haksız fiilden doğan bir tazminat alacağında zamanaşımı, haksız fiile uygulanan hukuka tabidir; bu kural olarak fiilin işlendiği ülkenin hukukudur (m. 34/1).

İlişkiye Türk hukuku uygulanıyorsa Türk Borçlar Kanununun süreleri devreye girer. Örneğin kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (6098 sayılı TBK m. 146); kira bedelleri gibi dönemsel edimler için süre beş yıldır (TBK m. 147/1). Bu sürelerin sözleşmeyle değiştirilemeyeceği de TBK m. 148’de yazılıdır.

Yurt dışında yaşayanlar için uygulamada önemli noktalar

Almanya’da yaşayan biri Türkiye’deki bir yakınına borç para verdiyse ya da Türkiye’deki bir firmayla sözleşme yaptıysa, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı önce sözleşmeye hangi hukukun uygulandığına bağlıdır. Sözleşmede Türk hukuku seçilmişse TBK süreleri, Alman hukuku seçilmişse Alman hukukunun süreleri esas alınır; bu ikinci durumda sürelerin içeriği için Almanya’da yetkili bir avukata başvurmanız gerekir.

Türkiye’deki bir trafik kazası gibi haksız fiillerde, zarar Türkiye’de meydana geldiyse uygulanacak hukuk kural olarak Türk hukukudur (m. 34/1-2) ve zamanaşımı da Türk hukukuna göre değerlendirilir. Tazminat konuları için Tazminat hukuku sayfasına, yabancı hukukun Türk mahkemesinde nasıl uygulandığı için MÖHUK Madde 2 yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dava Türkiye’de açılırsa Türk zamanaşımı süreleri mi uygulanır?

Her zaman değil. Zamanaşımı, ilişkinin esasına uygulanan hukuka tabidir (MÖHUK m. 8). Bu hukuk yabancı bir hukuksa onun süreleri uygulanır.

Türk hukukunda genel zamanaşımı süresi ne kadar?

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça on yıl (TBK m. 146). Kira bedelleri gibi dönemsel edimlerde beş yıl (TBK m. 147/1).

Kaynaklar

Sorularınız için

Türkiye’yle bağlantılı bir alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığını ve buna hangi hukukun uygulanacağını kendi durumunuz için değerlendirmek isterseniz randevu sayfasından online görüntülü, telefonla veya Düsseldorf’ta yüz yüze bir görüşme tarihi seçebilirsiniz. Sorunuzu yazılı olarak iletişim formundan da gönderebilirsiniz. Görüşmede sözleşme ya da borç belgesi, alacağın doğduğu ve muaccel olduğu tarih ve borçluyla yaptığınız yazışmalar işinize yarar.