Artikel 33 MÖHUK – Wijze van nakoming en maatregelen
Artikel 33 van de Turkse wet nr. 5718 op het internationaal privaatrecht en procesrecht (MÖHUK) is een korte bepaling over de wijze van nakoming (ifanın gerçekleştirilme biçimi) en over maatregelen ter bescherming van goederen. Welk recht de overeenkomst ook beheerst: bij handelingen tijdens de nakoming en bij beschermende maatregelen wordt rekening gehouden met het recht van het land waar die plaatsvinden. Dat is van belang als het recht van de overeenkomst en het land waar de levering feitelijk plaatsvindt niet samenvallen.
Artikel 33 MÖHUK – tekst
Niet-officiële vertaling:
Wijze van nakoming en maatregelen
Artikel 33 – (1) Met betrekking tot de handelingen en rechtshandelingen die bij de nakoming worden verricht en de maatregelen ter bescherming van goederen wordt rekening gehouden met het recht van het land waar deze handelingen worden verricht of de maatregel wordt genomen.
Turkse originele tekst:
İfanın gerçekleştirilme biçimi ve tedbirler
MADDE 33 – (1) İfa sırasında gerçekleştirilen fiil ve işlemler ile malların korunmasına ilişkin tedbirler konusunda bu işlem veya fiillerin yapıldığı veya tedbirin alındığı ülke hukuku dikkate alınır.
In de actuele tekst in het UYAP Mevzuat-systeem is voor dit artikel geen wijziging vermeld (stand november 2026).
Toelichting van de wetgever
Volgens de toelichting bij het wetsontwerp is het artikel nieuw; de vroegere wet kende het niet. Als geschillen over de wijze van nakoming, de controle en het toezicht op goederen en maatregelen ter bescherming ervan alleen volgens het recht van de overeenkomst worden opgelost, kunnen verschillen tussen het land van dat recht en het land waar feitelijk wordt nagekomen tot tegenstrijdigheden leiden. De toelichting benadrukt dat het recht van de plaats van nakoming het recht van de overeenkomst niet opzijzet, maar ernaast in aanmerking wordt genomen om zulke tegenstrijdigheden weg te nemen.
Uitleg
Het sleutelwoord is „rekening houden met” (dikkate alınır), niet „toepassen”. Het recht van de overeenkomst wordt bepaald volgens de artikelen 24 e.v. MÖHUK en blijft hetzelfde; de rechter past het toe en houdt daarbij de regels op de plaats van nakoming voor ogen. In welke mate dat gebeurt, zegt de wet niet; dat beoordeelt de rechter per geval.
Het artikel betreft twee groepen: handelingen en rechtshandelingen tijdens de nakoming (volgens de toelichting de wijze van nakoming en de controle en het toezicht op goederen) en maatregelen ter bescherming van goederen. De wet geeft geen voorbeelden. Naar het oordeel van de auteur gaat het onder meer om de dagen en tijden waarop geleverd kan worden, de manier waarop goederen bij ontvangst worden onderzocht, of de opslag van goederen die niet worden afgenomen.
Artikel 33 is iets anders dan artikel 31 MÖHUK. Artikel 31 maakt het mogelijk gevolg te geven aan dwingende bepalingen van een derde land dat nauw met de overeenkomst verbonden is; artikel 33 gaat alleen over de praktische kant van de nakoming.
Wat dit betekent als u in het buitenland woont
Hebt u met een koper in Turkije een koopovereenkomst naar Nederlands recht gesloten en worden de goederen in Turkije overgedragen, dan blijft Nederlands recht de overeenkomst beheersen. Bij vragen over hoe de overdracht verloopt of hoe niet-afgenomen goederen beschermd moeten worden, kan een Turkse rechter wel rekening houden met de regels in Turkije. Hoe het recht van de overeenkomst wordt bepaald, leest u in Artikel 24 MÖHUK – Toepasselijk recht en rechtskeuze; meer over overeenkomsten vindt u bij handels- en contractenrecht.
Veelgestelde vragen
Geldt Turks recht als de goederen in Turkije worden geleverd?
Niet alleen om die reden. Het recht van de overeenkomst wordt bepaald volgens de artikelen 24–29 MÖHUK. Artikel 33 zorgt ervoor dat met Turks recht rekening wordt gehouden bij handelingen tijdens de nakoming en bij beschermende maatregelen; het verandert het recht van de overeenkomst niet.
Wat is het verschil tussen „rekening houden met” en „toepassen”?
Het toegepaste recht beslist het geschil. Het recht waarmee rekening wordt gehouden, is een gegeven dat de rechter meeweegt bij het toepassen van dat recht; volgens de toelichting is het doel tegenstrijdigheden tussen beide rechtsstelsels te voorkomen.
Bronnen
Vragen over uw situatie
Is er bij een overeenkomst die onder een ander recht valt onenigheid over de overdracht van goederen in Turkije, het onderzoek ervan of de bescherming van niet-afgenomen goederen, en wilt u weten met welke regels een Turkse rechter rekening houdt, dan kunt u via de afsprakenpagina een gesprek plannen, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag stuurt u via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht (§ 206 BRAO); voor het Nederlandse recht kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat. Handig zijn de overeenkomst, de correspondentie over de plaats van levering en de leveringsdocumenten.