Artikel 19 MÖHUK – Alimentatie (Nafaka)

Artikel 19 van de Turkse wet nr. 5718 inzake internationaal privaatrecht en internationaal procesrecht (MÖHUK) regelt in één zin welk recht geldt voor alimentatievorderingen (nafaka): het recht van het land waar de alimentatiegerechtigde zijn of haar gewone verblijfplaats heeft. Dat raakt ouders in Turkije van wie het kind in Nederland woont, en kinderen in Nederland van wie een ouder in Turkije onderhoud vraagt.

Artikel 19 MÖHUK – tekst

Niet-officiële vertaling:

Alimentatie
Artikel 19 – (1) Alimentatievorderingen worden beheerst door het recht van de gewone verblijfplaats van de alimentatiegerechtigde.

Turkse originele tekst:

Nafaka
MADDE 19 – (1) Nafaka talepleri, nafaka alacaklısının mutad meskeni hukukuna tâbidir.

De actuele tekst op mevzuat.gov.tr bevat geen wijzigingsaantekening (stand: november 2026).

Toelichting van de wetgever

Volgens de memorie van toelichting had de oude wet nr. 2675 geen algemene alimentatieregel; alleen artikel 21 ging over onderhoud tussen bloedverwanten (yardım nafakası) en verwees naar het recht van de onderhoudsplichtige. In de praktijk werd volgens de toelichting het Haags Alimentatieverdrag van 2 oktober 1973, behoudens twee Turkse voorbehouden, in plaats van de wet toegepast. Het nieuwe artikel gaat voor de alimentatievorderingen die niet onder de echtscheidingsregel vallen uit van de gewone verblijfplaats van de gerechtigde. Voor vorderingen binnen het bereik van het verdrag, dat op grond van artikel 1 lid 2 MÖHUK voorgaat, geldt volgens de toelichting de trapsgewijze regeling van het verdrag: krijgt de gerechtigde volgens het recht van zijn gewone verblijfplaats geen alimentatie, dan geldt het gemeenschappelijke nationale recht, en daarna het recht van de aangezochte autoriteit. Buiten het verdrag geldt alleen de eerste trap.

Deze weergave van de toelichting gaat over de tijd waarin de wet tot stand kwam. De huidige status van het verdrag en de Turkse voorbehouden zijn voor dit artikel niet afzonderlijk in een officiële bron nagegaan; in een concreet geval moet dat worden gecontroleerd.

Uitleg

Artikel 19 maakt geen onderscheid naar soort alimentatie; de grenzen volgen uit andere bepalingen:

Alimentatie tussen gescheiden echtgenoten, en bij scheiding van tafel en bed en nietigheid van het huwelijk, volgt het echtscheidingsrecht (artikel 14 lid 2 MÖHUK).
Op voorlopige maatregelen tijdens de echtscheidingsprocedure is Turks recht van toepassing (artikel 14 lid 4 MÖHUK).
De overige vorderingen, vooral kinderalimentatie en onderhoud tussen bloedverwanten, vallen onder artikel 19.

Beslissend is de gewone verblijfplaats van de gerechtigde; waar de onderhoudsplichtige woont en welke nationaliteit de partijen hebben, speelt volgens deze regel geen rol. Artikel 19 noemt geen moment, dus telt de gewone verblijfplaats bij het instellen van de vordering (artikel 3 MÖHUK; zie artikel 3 MÖHUK). Is het kind van Turkije naar Nederland verhuisd, dan geldt voor een daarna ingestelde vordering in beginsel Nederlands recht.

Wat dit betekent als u in het buitenland woont

Kind in Nederland, vader in Turkije. Bij een vordering tot kinderalimentatie past de Turkse rechter Nederlands recht toe, omdat het kind zijn gewone verblijfplaats in Nederland heeft. De rechter past dat recht ambtshalve toe en kan de partijen vragen te helpen de inhoud vast te stellen; lukt dat ondanks alle onderzoek niet, dan geldt Turks recht (artikel 2 lid 1 en 2 MÖHUK). Voor de inhoud van het Nederlandse alimentatierecht kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat.

Kind in Turkije, vader in het buitenland. Dan geldt Turks recht. De kosten van verzorging en opvoeding van het kind komen voor rekening van de ouders (artikel 327 lid 1 TMK). De ouder die feitelijk voor het minderjarige kind zorgt, kan namens het kind tegen de andere ouder een alimentatiezaak beginnen (artikel 329 lid 1 TMK). De plicht duurt tot de meerderjarigheid; studeert het meerderjarige kind nog, dan moeten de ouders, voor zover redelijkerwijs van hen kan worden verwacht, tot het einde van de opleiding bijdragen (artikel 328 TMK).

Ouder in Turkije, kind in Nederland. Vraagt een ouder in Turkije die zonder hulp in behoeftige omstandigheden zou raken onderhoud van een kind in Nederland, dan geldt Turks recht, omdat de gerechtigde in Turkije woont. Ieder is verplicht bloedverwanten in de opgaande en neergaande lijn en broers en zussen te onderhouden die zonder zijn hulp in behoeftige omstandigheden zouden raken; broers en zussen alleen als zij welvarend zijn (artikel 364 TMK).

Buitenlandse alimentatiebeslissing. Een in Nederland of Duitsland gegeven alimentatiebeslissing kan in Turkije pas ten uitvoer worden gelegd na een exequatur (tenfiz) (artikel 50 MÖHUK; zie artikel 50 MÖHUK). Hoe een Turkse alimentatiebeslissing in Nederland wordt uitgevoerd, hangt af van het Nederlandse recht en de toepasselijke verdragen.

Veelgestelde vragen

Welk recht geldt voor alimentatie voor een kind dat in Nederland woont?

Heeft het kind zijn gewone verblijfplaats in Nederland, dan past de Turkse rechter Nederlands recht toe (artikel 19 MÖHUK). Dat de vader in Turkije woont, verandert daar niets aan.

Valt partneralimentatie na echtscheiding onder artikel 19?

Nee. Alimentatie tussen gescheiden echtgenoten volgt het echtscheidingsrecht (artikel 14 lid 2 MÖHUK).

Kan een moeder in Turkije onderhoud vragen van haar kind in Nederland?

Woont zij gewoonlijk in Turkije, dan geldt Turks recht; de onderhoudsplicht tegenover bloedverwanten in de opgaande lijn die anders in behoeftige omstandigheden zouden raken, staat in artikel 364 TMK.

Bronnen

Vragen over uw situatie

Wilt u alimentatie vragen voor uw kind, of wordt er alimentatie van u gevraagd, en wilt u weten welk recht een Turkse rechter zou toepassen, afhankelijk van wie waar woont, dan kunt u via de afsprakenpagina een gesprek plannen, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag stuurt u via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht (§ 206 BRAO); voor een alimentatieprocedure bij de Nederlandse rechter kunt u terecht bij een in Nederland bevoegde advocaat. Handig zijn gegevens over waar en sinds wanneer de alimentatiegerechtigde woont, een Turks uittreksel uit het bevolkingsregister en een eventuele buitenlandse alimentatiebeslissing.