Kind registreren bij Turks consulaat: termijn, nationaliteit

Is uw kind in Nederland of elders buiten Turkije geboren en is een van de ouders Turks staatsburger, dan registreert u de geboorte bij de Turkse ambassade of het Turkse consulaat. De Turkse Wet nr. 5490 op de bevolkingsadministratie (Nüfus Hizmetleri Kanunu) geeft daarvoor zestig dagen na de geboorte; u meldt de geboorte met de akte van de buitenlandse instantie (art. 15 lid 1 en lid 6). De registratie schept de Turkse nationaliteit niet: in de regel heeft het kind die vanaf de geboorte, en de registratie zet haar in het Turkse bevolkingsregister (nüfus kütüğü). Alleen bij een kind dat buiten het huwelijk is geboren uit een Turkse vader en een buitenlandse moeder moet eerst de afstamming vaststaan.

Heeft een kind dat in het buitenland is geboren de Turkse nationaliteit?

Volgens artikel 6 van de Turkse Nationaliteitswet nr. 5901 (Türk Vatandaşlığı Kanunu) wordt de nationaliteit door geboorte van rechtswege verkregen en werkt zij vanaf het moment van de geboorte. Artikel 7 regelt de afstamming:

Een kind dat in of buiten Turkije binnen een huwelijk wordt geboren uit een Turkse moeder of een Turkse vader, is Turks staatsburger (lid 1).
Een kind dat buiten het huwelijk wordt geboren uit een Turkse moeder en een buitenlandse vader, is Turks staatsburger (lid 2).
Een kind dat buiten het huwelijk wordt geboren uit een Turkse vader en een buitenlandse moeder, krijgt de Turkse nationaliteit zodra de procedures voor het vaststellen van de afstamming (soybağı) zijn doorlopen (lid 3).

Of het kind daarnaast de Nederlandse of Duitse nationaliteit krijgt, bepaalt het Nederlandse of Duitse recht; daarvoor kunt u terecht bij de bevoegde instantie of een in dat land toegelaten advocaat. Als de buitenlandse nationaliteit wordt aangetoond, wordt in het Turkse register een aantekening van meervoudige nationaliteit gemaakt (art. 44 Wet nr. 5901).

Hebben beide ouders de Blauwe Kaart (Mavi Kart), dus hebben zij met toestemming afstand gedaan van de Turkse nationaliteit, dan is het kind geen Turks staatsburger. Het kind hoort wel bij de afstammelingen die volgens artikel 28 Wet nr. 5901 de rechten van de Blauwe Kaart hebben, en zijn burgerlijke-staatsgebeurtenissen worden in het register van Blauwe Kaarthouders opgenomen (art. 8/A Wet nr. 5490). Zie ook Blauwe Kaart (Mavi Kart).

Zo registreert u uw kind bij het Turkse consulaat

De geboorte van elk levend geboren kind moet in het buitenland binnen zestig dagen aan de Turkse vertegenwoordiging worden gemeld (art. 15 lid 1 Wet nr. 5490). U levert daarvoor het officiële document of rapport van de buitenlandse instantie in (lid 6); in Nederland is dat de geboorteakte van de gemeente, in Duitsland die van het Standesamt.

De melding wordt gedaan door de ouder of voogd; als die er niet is, door grootouders, meerderjarige broers of zussen of degene bij wie het kind verblijft (lid 5). Een kind krijgt ten hoogste drie voornamen, voluit geschreven (lid 5).

Kunt u niet zelf naar het consulaat, dan kent de wet een tweede weg: de buitenlandse akte, een verzoekschrift met de naam van het kind en documenten met de identiteitsgegevens van beide ouders kunnen naar de vertegenwoordiging worden gestuurd (lid 6). Vraag bij uw consulaat hoe dat in de praktijk gaat.

Welke documenten een consulaat vraagt, kan verschillen. Een voorbeeld: een informatieblad van het Turkse consulaat-generaal in Düsseldorf van december 2019 noemt voor een kind binnen het huwelijk de internationale geboorteakte (Formule-A), de Turkse identiteitsbewijzen van de ouders en, als het kind de Duitse nationaliteit heeft, de identiteitskaart van het kind; het kind hoeft niet mee. Is een van de ouders buitenlander, dan komt de Turkse ouder. Dat blad is enkele jaren oud; kijk voor de actuele lijst op de site van uw consulaat en op konsolosluk.gov.tr.

Staat het huwelijk van de ouders nog niet in het Turkse register, dan kan het nodig zijn dat eerst te regelen, omdat anders de burgerlijke staat in het register niet past bij de registratie van het kind. Die volgorde staat niet uitdrukkelijk in de wet; het is mijn inschatting op grond van de samenhang van de registers. Over de registratie van het huwelijk: Nederlands huwelijk registreren in Turkije.

En als de 60 dagen voorbij zijn?

Ook later kan de geboorte nog worden gemeld. De wet regelt dan hoe de geboortedatum wordt vastgesteld: bij een kind jonger dan zes jaar geldt de verklaring; vanaf zes jaar stelt een openbare zorginstelling de leeftijd vast, tenzij een officieel geboortedocument wordt overgelegd (art. 16 Wet nr. 5490). Bij kinderen die in het buitenland zijn geboren, is zo’n akte er meestal wel.

De huidige tekst van artikel 68 Wet nr. 5490, dat de bestuurlijke boetes regelt, bevat geen boete voor ouders die een geboorte te laat melden. Eén gevolg van de termijn staat wel in de wet: wordt de geboorte binnen de wettelijke termijn gemeld, dan worden voor de Turkse identiteitskaart (kimlik kartı) geen kosten voor het waardedocument gerekend (art. 41 lid 11).

In het genoemde Düsseldorfse blad van 2019 staat ook dat voor personen van Turkse ouders die tot hun achttiende niet zijn ingeschreven, geen geboorteregistratie meer plaatsvindt; zij moeten de Turkse nationaliteit via hun ouders aanvragen. Een wettelijke grondslag noemt het blad niet. Gaat het om een meerderjarig kind, vraag de actuele praktijk dan na bij het consulaat.

Kind buiten het huwelijk en erkenning door de vader

Tussen kind en moeder ontstaat de afstamming door de geboorte, tussen kind en vader door het huwelijk met de moeder, erkenning (tanıma) of een rechterlijke uitspraak (art. 282 Turks Burgerlijk Wetboek nr. 4721, TMK).

Erkenning gebeurt door een schriftelijk verzoek van de vader bij de ambtenaar van de burgerlijke stand of de rechter, of door een verklaring in een officiële akte of in een testament (art. 295 lid 1 TMK). Een kind dat al een afstammingsband met een andere man heeft, kan pas worden erkend als die band is weggenomen (art. 295 lid 3 TMK). Een erkenning in het buitenland kan worden gemeld bij de Turkse vertegenwoordiging of, vertaald in het Turks en gelegaliseerd, bij een bevolkingsdienst in Turkije (art. 28 lid 5 Wet nr. 5490). Een erkend kind wordt met de naam en achternaam van de vader overgeschreven naar diens gezinsregister (lid 4).

Volgens het Düsseldorfse blad van 2019 komen beide ouders samen als het kind is erkend, en wordt de akte van erkenning gevraagd; een akte van Duitse instanties moet een notarieel gewaarmerkte Turkse vertaling hebben. Zonder erkenning meldt de Turkse moeder alleen en wordt het kind met haar achternaam bij haar ingeschreven.

Of een erkenning die in Nederland of Duitsland bij een buitenlandse instantie is gedaan, naar Turks recht de afstamming vestigt, hangt af van het recht dat artikel 16 van de Turkse IPR-wet nr. 5718 (MÖHUK) aanwijst. Dit punt is omstreden. Bij een kind dat buiten het huwelijk is geboren uit een Turkse vader en een buitenlandse moeder hangt de nationaliteit af van de afstamming (art. 7 lid 3 Wet nr. 5901), terwijl artikel 16 MÖHUK eerst naar het nationale recht van het kind kijkt. Hoe die cirkel wordt doorbroken, staat niet uitdrukkelijk in de wet, en dit artikel steunt niet op een gecontroleerde rechterlijke uitspraak. Hoe de bevolkingsdienst en de rechter in een concreet geval te werk gaan, is niet zeker.

Geboorte binnen 300 dagen en een eerder huwelijk van de moeder

De echtgenoot is de vader van een kind dat tijdens het huwelijk of binnen driehonderd dagen na het einde ervan wordt geboren (art. 285 lid 1 TMK). Dat heeft direct gevolgen voor de registratie. Echtgenoot, moeder of kind kunnen dit vermoeden weerleggen met een vordering tot ontkenning van het vaderschap (soybağının reddi davası) (art. 286 TMK). De moeder moet die binnen een jaar na de geboorte instellen; voor de echtgenoot loopt een jaar vanaf het moment dat hij weet van de geboorte en dat hij niet de vader is (art. 289 TMK).

Is de buitenlandse echtscheiding van de moeder in Turkije niet erkend en niet ingeschreven, dan staat het huwelijk in het Turkse register nog open. Hoe dat bij het vermoeden van 300 dagen moet worden beoordeeld, regelt de wet niet uitdrukkelijk; mijn inschatting hierover is een mening en kan in een concreet geval anders uitvallen. Meestal komt dan eerst de erkenning van de echtscheiding in Turkije aan de orde.

Veelgestelde vragen

Binnen welke termijn moet ik mijn kind bij het Turkse consulaat registreren?

Binnen zestig dagen na de geboorte (art. 15 lid 1 Wet nr. 5490).

Moet ik de Turkse nationaliteit voor mijn kind aanvragen?

Niet als een ouder Turks is en het kind binnen het huwelijk is geboren, of buiten het huwelijk uit een Turkse moeder: dan heeft het kind de nationaliteit vanaf de geboorte (art. 6–7 Wet nr. 5901) en meldt u alleen de geboorte. Bij een Turkse vader en een buitenlandse moeder buiten het huwelijk moet eerst de afstamming vaststaan (art. 7 lid 3).

Moet het kind mee naar het consulaat?

De wet eist dat niet; de buitenlandse geboorteakte is bepalend (art. 15 lid 6). Ook het Düsseldorfse blad van 2019 zegt dat het kind niet mee hoeft.

Krijg ik een boete als ik te laat ben?

Het huidige artikel 68 Wet nr. 5490 kent geen boete voor ouders die een geboorte te laat melden. Bij tijdige melding betaalt u niets voor de identiteitskaart als waardedocument (art. 41 lid 11).

Bronnen

Vragen over uw situatie

Loopt u bij de registratie van uw kind tegen een vraag aan, bijvoorbeeld of een erkenning bij de Nederlandse gemeente in Turkije werkt, waarom een eerder huwelijk van de moeder nog in het register staat of hoe een meerderjarig kind kan worden ingeschreven, dan kunt u op de afsprakenpagina een gesprek online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf plannen. Uw vraag schriftelijk stellen kan via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht; vragen over de Nederlandse nationaliteit van uw kind of over de procedure bij de gemeente horen bij de bevoegde instantie of een in Nederland toegelaten advocaat. Handig om bij de hand te hebben:

de geboorteakte van het kind (zo mogelijk een internationale akte),
nationaliteit en Turkse registeruittreksels van beide ouders,
bij geboorte buiten het huwelijk de akte van erkenning; als de moeder eerder getrouwd was, de echtscheidingsuitspraak.

Meer onderwerpen vindt u onder familierecht.