Alimentatie in Turkije: eindigt onbeperkte duur?

Partneralimentatie voor onbepaalde tijd bestaat in Turkije voorlopig nog. Het Turkse Grondwettelijk Hof (Anayasa Mahkemesi, AYM) heeft de woorden „voor onbepaalde tijd” (süresiz olarak) in artikel 175 van het Turkse Burgerlijk Wetboek (Türk Medeni Kanunu, TMK) vernietigd, maar die vernietiging gaat pas op 30 juni 2027 in. Tot die datum passen de rechters het artikel toe zoals het nu luidt, en de alimentatie voor de behoeftige ex-echtgenoot (yoksulluk nafakası) zelf blijft bestaan.

Hieronder leest u wat het Hof besliste, wat er gebeurt met alimentatie die nu al wordt betaald, welke voorwaarden gelden en wat dit betekent als u in Nederland of Duitsland woont. Stand van zaken: begin november 2026.

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof

Artikel 175 lid 1 TMK bepaalt in de kern: wie door de echtscheiding in behoeftige omstandigheden raakt, kan van de andere partij voor zijn levensonderhoud naar diens draagkracht voor onbepaalde tijd alimentatie vragen, mits zijn eigen schuld niet zwaarder weegt.

Op verwijzing van een rechter heeft het Grondwettelijk Hof de woorden „voor onbepaalde tijd” vernietigd:

AYM, E. 2025/156, K. 2026/131, uitspraak van 4 juni 2026,
gepubliceerd in het Staatsblad (Resmî Gazete) van 30 september 2026, nr. 33386,
de vernietiging gaat in negen maanden na publicatie, op 30 juni 2027.

Alleen deze woorden zijn vernietigd. De voorwaarden voor alimentatie en lid 2 („Schuld van de onderhoudsplichtige is niet vereist.”) blijven staan.

Volgens artikel 153 van de Turkse Grondwet kan het Hof bepalen dat een vernietiging later ingaat; het parlement (TBMM) behandelt dan met voorrang een wetsvoorstel dat de ontstane leemte opvult. De negen maanden zijn bedoeld voor nieuwe wetgeving.

Wat geldt tot 30 juni 2027?

Aan de wettekst verandert tot dan niets. Zaken waarin vóór die datum wordt beslist, vallen onder artikel 175 TMK zoals het nu luidt.

In de Turkse pers worden verschillende modellen voor een nieuwe regeling besproken. Op 5 november 2026 is er geen wet in het Staatsblad verschenen die artikel 175 TMK wijzigt (actuele TMK-tekst in het officiële systeem UYAP Mevzuat). Ontwerpen en persberichten zijn niet bindend.

Stopt lopende alimentatie vanzelf?

Nee. Volgens artikel 153 van de Grondwet werken vernietigingen niet terug. Alimentatie die bij onherroepelijke uitspraak is toegekend, eindigt op 30 juni 2027 niet vanzelf.

Bestaande alimentatie kan nu al eindigen of veranderen (artikel 176 TMK):

zij vervalt vanzelf als de ontvanger hertrouwt of een van de partijen overlijdt,
zij wordt door de rechter beëindigd als de ontvanger zonder huwelijk samenleeft alsof hij of zij getrouwd is, niet meer behoeftig is of een onwaardig leven leidt,
zij kan worden verhoogd of verlaagd als de financiële situatie van partijen verandert of de billijkheid dat vraagt.

Of al toegekende alimentatie na 30 juni 2027 alsnog in duur kan worden beperkt, hangt af van de nieuwe wet en het overgangsrecht. Dit punt is omstreden: er is op dit moment geen uitdrukkelijke wettelijke bepaling en geen bindende rechterlijke uitspraak over, en hoe de rechters zullen oordelen staat niet vast. Zonder nieuwe wet is daarover geen zeker antwoord te geven.

Voorwaarden voor alimentatie na de scheiding

Volgens artikel 175 TMK geldt nu:

De aanvrager moet door de echtscheiding behoeftig worden.
Zijn of haar schuld mag niet zwaarder wegen dan die van de ander; bij gelijke schuld kan de aanspraak bestaan.
Het bedrag hangt af van de draagkracht van de onderhoudsplichtige.

De onderhoudsplichtige hoeft geen schuld te hebben. Zowel vrouwen als mannen kunnen alimentatie vragen.

Is in de echtscheidingszaak geen alimentatie gevraagd, dan kan dat binnen één jaar nadat de echtscheidingsuitspraak onherroepelijk is geworden in een aparte procedure; daarna verjaren de vorderingen uit de echtscheiding (artikel 178 TMK).

Welke alimentatie valt er niet onder?

De uitspraak gaat alleen over partneralimentatie na de scheiding. Niet geraakt worden:

voorlopige alimentatie tijdens de echtscheidingsprocedure (tedbir nafakası): de rechter neemt ambtshalve de nodige maatregelen voor het levensonderhoud van de echtgenoten en de zorg voor de kinderen (artikel 169 TMK),
kinderalimentatie (iştirak nafakası): de ouder zonder gezag draagt naar draagkracht bij in de kosten van verzorging en opvoeding van het kind (artikel 182 TMK). De onderhoudsplicht van de ouders duurt tot de meerderjarigheid en, als het kind nog studeert, afhankelijk van de omstandigheden tot het einde van die opleiding (artikel 328 TMK).

Als u in Nederland of Duitsland woont

Een Turkse rechter past op alimentatievorderingen tussen gescheiden echtgenoten het recht toe dat voor de echtscheiding geldt: het gemeenschappelijke nationale recht, anders het recht van de gemeenschappelijke gewone verblijfplaats, anders Turks recht (artikel 14 lid 1 en 2 MÖHUK, de Turkse wet op het internationaal privaatrecht). Hebben beide echtgenoten de Turkse nationaliteit, dan past de Turkse rechter Turks recht toe, ook als zij in Nederland wonen, en daarmee artikel 175 TMK en de gevolgen van de uitspraak. Zie ook artikel 14 MÖHUK.

Heeft een Nederlandse of Duitse rechter alimentatie toegekend, dan is voor tenuitvoerlegging in Turkije een exequatur (tenfiz) van een Turkse rechter nodig (artikel 50 en 54 MÖHUK). De 2e civiele kamer van het Turkse Hof van Cassatie (Yargıtay) heeft een uitspraak in eerste aanleg bekrachtigd waarin de beslissing van een Duitse familierechter over kinderalimentatie werd erkend en uitvoerbaar verklaard (E. 2023/2059, K. 2023/2696, 25 mei 2023). In de motivering van de bekrachtigde uitspraak staat dat de verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging niet loopt vanaf het onherroepelijk worden van de buitenlandse beslissing, maar vanaf het onherroepelijk worden van de erkennings- of exequaturbeslissing. Over de procedure: artikel 50 MÖHUK.

Nederlandse en Duitse rechters passen hun eigen conflictregels toe en kunnen voor dezelfde scheiding bij een ander recht uitkomen. Voor een alimentatieprocedure daar, ook over de duur, kunt u terecht bij een in dat land bevoegde advocaat.

Als de alimentatie niet wordt betaald

In Turkije beveelt de rechter op klacht van de ontvanger dwangopsluiting (tazyik hapsi) van ten hoogste drie maanden tegen een schuldenaar die een alimentatiebeslissing niet nakomt; betaalt hij, dan wordt hij vrijgelaten (artikel 344 van de Turkse wet op executie en faillissement, İİK). Heeft de schuldenaar een procedure tot beëindiging of verlaging ingesteld, dan kan de opsluiting tot het einde daarvan worden uitgesteld. Meer onderwerpen vindt u bij familierecht.

Veelgestelde vragen

Wanneer eindigt alimentatie voor onbepaalde tijd in Turkije?

De vernietiging gaat in op 30 juni 2027; dan verdwijnen de woorden „voor onbepaalde tijd” uit artikel 175 TMK. De wetgever kan eerder een nieuwe regeling maken.

Wordt mijn huidige alimentatie stopgezet?

Niet vanzelf: vernietigingen werken niet terug (artikel 153 Grondwet). Wat er later met bestaande alimentatie gebeurt, hangt af van het overgangsrecht van een nieuwe wet.

Kan ik vragen de alimentatie te beëindigen?

Ja, als er een grond uit artikel 176 TMK is, bijvoorbeeld samenwonen van de ontvanger of het wegvallen van de behoeftigheid. De uitspraak van het Grondwettelijk Hof is op zichzelf geen grond.

Geldt de uitspraak ook voor kinderalimentatie?

Nee. Kinderalimentatie berust op artikel 182 en artikel 327 e.v. TMK; de uitspraak gaat alleen over artikel 175 TMK.

Bronnen

Vragen over uw situatie

Wilt u laten nagaan wat de uitspraak betekent voor alimentatie die u ontvangt of betaalt, of er een grond is om die op basis van artikel 176 TMK te beëindigen of te verlagen, of hoe een Nederlandse of Duitse alimentatiebeslissing in Turkije uitvoerbaar wordt verklaard, dan kunt u via de afsprakenpagina een moment kiezen voor een gesprek, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag stuurt u via het contactformulier. De gesprekken zijn in het Turks en gaan alleen over het Turkse recht (§ 206 BRAO); voor alimentatie naar Nederlands of Duits recht kunt u terecht bij een in dat land bevoegde advocaat. Handig om klaar te hebben:

de echtscheidingsuitspraak waarin de alimentatie is toegekend, met verklaring van onherroepelijkheid,
bij een buitenlandse beslissing die beslissing zelf, ook met verklaring van onherroepelijkheid,
hoe inkomen en leefsituatie van beide partijen sinds de uitspraak zijn veranderd.