TMK Madde 990 – Para ve hamile yazılı senetlerde
TMK Madde 990 metni
Zilyetliğin hükümleri / Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması / Tasarruf yetkisi ve taşınır davası / Para ve hamile yazılı senetlerde
Madde 990
Zilyet, iradesi dışında elinden çıkmış olsa bile, para ve hamile yazılı senetleri iyiniyetle edinmiş olan kimseye karşı taşınır davası açamaz.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 990 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 903 üncü maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, para ve hamile yazılı senetler iradesi dışında zilyedin elinden çıkmış olsa bile, bunları iyiniyetle edinen kişiye karşı taşınır davası açılamayacağını düzenler.
Kural olarak çalınan veya kaybolan taşınır, iyiniyetli edinene karşı da beş yıl içinde geri istenebilir (TMK m. 989). Para ve hamile yazılı senetler için bu kural uygulanmaz. Bunlar çalınmış veya kaybolmuş olsa bile, iyiniyetle edinen kişi korunur ve önceki zilyet ondan geri isteyemez.
Hamile yazılı senet, üzerinde hak sahibinin adı yazılmayan ve kimin elindeyse hakkın ona ait sayıldığı kıymetli evraktır. Hamile yazılı çek ve hamile yazılı pay senedi bunun örnekleridir.
Bu ayrık kuralın sebebi, para ve hamile yazılı senetlerin hızla el değiştirmesi ve tedavül kabiliyetinin korunmasıdır. Bir kişi her para veya senet aldığında bunun daha önce çalınıp çalınmadığını araştırmak zorunda kalsaydı günlük alışveriş ve ticaret işleyemezdi.
Koruma yalnızca iyiniyetli edinen içindir. Parayı veya senedi çaldığını ya da çalıntı olduğunu bilerek veya bilmesi gerekerek alan kişiye karşı önceki zilyet taşınır davası açabilir (TMK m. 991). Önceki zilyet ayrıca hırsıza veya parayı bulup kendine mal edene karşı tazminat isteyebilir.
Gerekçe, hükmün eski Kanundaki düzenlemeyle aynı olduğunu belirtmekle yetinir.