TMK Madde 989 – Kaybedilen veya çalınan eşya bakımından

TMK Madde 989 metni

Zilyetliğin hükümleri / Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması / Tasarruf yetkisi ve taşınır davası / Kaybedilen veya çalınan eşya bakımından

Madde 989

Taşınırı çalınan, kaybolan ya da iradesi dışında başka herhangi bir şekilde elinden çıkan zilyet, o şeyi elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde taşınır davası açabilir.

Bu taşınır, açık artırmadan veya pazardan ya da benzeri eşya satanlardan iyiniyetle edinilmiş ise; iyiniyetli birinci ve sonraki edinenlere karşı taşınır davası, ancak ödenen bedelin geri verilmesi koşuluyla açılabilir.

Diğer konularda iyiniyetli zilyedin haklarına ilişkin hükümler uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 989 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 902 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak İsviçre Medenî Kanununun 934 üncü maddesine uygun olarak madde üç fıkra halinde düzenlenmiştir. İkinci fıkrada "tacirden" deyimi kaynak Kanunun 934 üncü maddesine uygun olarak metinden çıkarılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, çalınan, kaybolan veya zilyedin iradesi dışında elinden çıkan taşınırın, iyiniyetli kişilerin elinde olsa bile beş yıl içinde geri istenebilmesini düzenler.

Emin sıfatıyla bırakılan şeylerden farklı olarak (TMK m. 988), burada şey zilyedin iradesi dışında elinden çıkmıştır. Kanun bu durumda önceki zilyedi daha güçlü korur. Önceki zilyet, şeyi elinde bulunduran herkese karşı taşınır davası açabilir. Taşınır davası, zilyetliğin geri verilmesini amaçlayan davadır. Şeyi daha sonra iyiniyetle satın alan kişi de bu davadan kurtulamaz.

Bu hakkın iki sınırı vardır:

• Süre: Dava, şeyin elden çıkmasından itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Bu süre geçtikten sonra iyiniyetli edinene karşı taşınır davası açılamaz.
• Bedelin ödenmesi: Şey açık artırmadan, pazardan veya benzeri eşya satan birinden iyiniyetle satın alınmışsa, önceki zilyet ancak edinenin ödediği bedeli geri vermek koşuluyla şeyi geri alabilir. Bu koruma ilk edinenden sonraki iyiniyetli edinenlere de tanınmıştır.

Şeyi iyiniyetle edinmemiş kişiye karşı ise süre sınırı olmaksızın dava açılabilir (TMK m. 991).

Üçüncü fıkraya göre diğer konularda, örneğin şey için yapılan giderlerin tazmini ve şeyden yararlanma bakımından, iyiniyetli zilyedin haklarına ilişkin hükümler uygulanır (TMK m. 993, 994).

Gerekçe, ikinci fıkradaki "tacirden" ifadesinin kaynak İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak metinden çıkarıldığını belirtir.

Yurt dışından getirilen eşyalarda bir taşınır üzerindeki aynî haklar, işlem anında malın bulunduğu ülkenin hukukuna tâbidir (MÖHUK m. 21/1). Örneğin Almanya'da satın alınıp Türkiye'ye getirilen bir aracın mülkiyetinin kazanılıp kazanılmadığı, satış anında Alman hukukuna göre değerlendirilir.