TMK Madde 985 – Mülkiyet karinesi
TMK Madde 985 metni
Zilyetliğin hükümleri / Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması / Mülkiyet karinesi
Madde 985
Taşınırın zilyedi onun maliki sayılır.
Önceki zilyetler de zilyetlikleri süresince o taşınırın maliki sayılırlar.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 985 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 898 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddenin konu başlığı "Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması" biçiminde ifade edilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 930 uncu maddesine uygun olarak madde iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, bir taşınırın zilyedinin aksi ispat edilinceye kadar o taşınırın maliki sayılacağını düzenler.
Karine, kanunun belirli bir olgudan hareketle bir durumun varlığını kabul etmesidir. Buradaki karine şudur: taşınırı elinde bulunduran kişi onun maliki sayılır. Bu sayede zilyet, mülkiyetini ayrıca ispat etmek zorunda kalmaz. Taşınırın zilyedinden mülkiyetini kanıtlaması istenirse, karşı taraf onun malik olmadığını ispat etmek zorundadır.
Bu karine aksi ispat edilebilen bir karinedir. Örneğin zilyedin şeyi kiraladığı, ödünç aldığı veya çaldığı ispat edilirse karine çürür.
İkinci fıkraya göre önceki zilyetler de zilyetlikleri süresince o taşınırın maliki sayılır. Örneğin bir eşyanın bir yıl önce kimde bulunduğu ispat edilirse o kişinin o tarihte malik olduğu varsayılır. Bu kural, eşyayı elinden çıkmış eski zilyedin taşınır davası açtığı durumlarda önem kazanır.
Karine yalnızca taşınırlar için geçerlidir. Tapuya kayıtlı taşınmazlarda hak karinesinden yalnızca adına tescil bulunan kişi yararlanır (TMK m. 992). Taşınmazda mülkiyetin ispatı tapu kaydıyla yapılır.
Fer'î zilyetler için karine TMK m. 986'da, zilyedin davalara karşı bu karineye dayanması TMK m. 987'de düzenlenmiştir. Gerekçe hükmün değişmediğini, maddenin İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak iki fıkraya ayrıldığını belirtir.