TMK Madde 986 – Fer'î zilyetlikte karine
TMK Madde 986 metni
Zilyetliğin hükümleri / Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması / Fer'î zilyetlikte karine
Madde 986
Bir taşınıra malik olma iradesi bulunmaksızın zilyet olan kimse, taşınırı kendisinden iyiniyetle aldığı kişinin mülkiyet karinesine dayanabilir.
Taşınıra bir sınırlı aynî hak veya kişisel hak iddiasıyla zilyet bulunan kimsenin iddia ettiği hakkın varlığı karine olarak kabul edilir. Ancak, zilyet bu karineyi şeyi kendisine vermiş olan kişiye karşı ileri süremez.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 986 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 899 uncu maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin kenar başlığı "Zilyetlik hâlinde karine" biçimindedir. Gerek maddenin düzenlemek istediği konu, gerek kaynak İsviçre Medenî Kanununun 931 inci maddesi dikkate alınarak metnin kenar başlığı "Fer'î zilyetlikte karine" olarak ifade edilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, bir taşınırı malik olma iradesi olmadan elinde bulunduran fer'î zilyedin hangi karinelerden yararlanabileceğini düzenler.
Fer'î zilyet, şeyi malik sıfatıyla değil, kira, ödünç veya rehin gibi bir hakka dayanarak elinde tutan kişidir (TMK m. 974). Fer'î zilyet kendisi için mülkiyet karinesinden (TMK m. 985) yararlanamaz, çünkü şeyin kendisine ait olduğunu iddia etmez. Madde onu iki yoldan korur.
Birinci fıkraya göre fer'î zilyet, taşınırı kendisinden iyiniyetle aldığı kişinin mülkiyet karinesine dayanabilir. Örneğin bir kişiden araba kiralayan kiracı, kiraya verenin arabanın maliki olduğu karinesine dayanarak üçüncü kişilere karşı korunur.
İkinci fıkraya göre fer'î zilyedin iddia ettiği hakkın varlığı karine olarak kabul edilir. Örneğin elinde bir eşya bulunan ve bu eşyayı rehin aldığını söyleyen kişinin rehin hakkı, aksi ispat edilinceye kadar var sayılır.
Bu karinenin bir sınırı vardır: fer'î zilyet bunu şeyi kendisine vermiş olan kişiye karşı ileri süremez. Kiracı, kiraya verene karşı "kira sözleşmesinin varlığı karine olarak kabul edilir" diyerek ispat yükünden kurtulamaz. Bu kişiler arasındaki ilişki, aralarındaki sözleşmeye göre belirlenir.
Gerekçe, kenar başlığının maddenin içeriğine uygun olarak "Fer'î zilyetlikte karine" şeklinde değiştirildiğini ve hükmün aynen korunduğunu belirtir.