TMK Madde 962 – İşletme izni alma
TMK Madde 962 metni
Ödünç verenler / İşletme izni alma
Madde 962
İşletme olarak taşınır rehni karşılığında ödünç verme işiyle uğraşmak isteyenler, yetkili makamdan izin almak zorundadırlar.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 962 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 876 ncı maddesini karşılamaktadır.
Maddeyle kimlerin taşınır rehni karşılığı ödünç para verme işi ile uğraşabileceği düzenlenmiştir. Yürürlükteki metindeki "hükümetten izin" ifadesi yerine "yetkili makamdan izin" ve "san'atı icra" yerine "işletme" ifadesi tercih olunmuştur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, taşınır rehni karşılığında ödünç para vermeyi bir işletme olarak yürütmek isteyenlerin yetkili makamdan izin almasını zorunlu kılar.
Bu madde ile başlayan ayırım, halk arasında rehinci olarak bilinen işletmeleri düzenler. Bu işletmeler, kişilerin getirdiği ziynet eşyası, saat veya elektronik cihaz gibi taşınırları rehin olarak alıp karşılığında kısa vadeli ödünç para verir. Borç zamanında ödenmezse rehin satılarak alacak karşılanır.
Bu tür işletmeler çoğu zaman paraya acil ihtiyaç duyan kişilerle çalıştığından, kanun bu işin serbestçe yapılmasına izin vermemiş ve yetkili makamın iznine bağlamıştır. İzin şartı bu işletmeleri kamu denetimi altına alır.
İzin yalnızca bu işi işletme olarak, yani sürekli ve kazanç amacıyla yapanlar için gereklidir. Bir kişinin tanıdığına bir kez rehin karşılığında borç vermesi bu maddenin kapsamına girmez; bu durumda teslime bağlı rehnin genel hükümleri uygulanır (TMK m. 939 vd.).
Gerekçe, eski metindeki "hükümetten izin" ifadesinin "yetkili makamdan izin" olarak değiştirildiğini belirtir. Hangi makamın izin vereceği madde metninde gösterilmemiştir. İznin süresi ve geri alınması TMK m. 963'te, bu işletmelerde rehnin kurulması ve hükümleri TMK m. 964 ve devamında düzenlenmiştir.