TMK Madde 963 – Süre
TMK Madde 963 metni
Ödünç verenler / Süre
Madde 963
Özel işletmelere ancak belli süre için izin verilebilir. Sürenin bitiminde bu izin yenilenebilir.
Gerekli kurallara uyulmaması hâlinde, verilen izin her zaman geri alınabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 963 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 877 nci maddesini karşılamaktadır.
Madde kaynak Kanunun 908 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Maddeyle, yetkili makamca verilen iznin süresi ve işletme kurallarına uyulmaması hâlinde bunun yaptırımı belirtilmektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, rehin karşılığında ödünç veren özel işletmelere verilen iznin süreli olmasını ve kurallara uyulmazsa geri alınabilmesini düzenler.
TMK m. 962 uyarınca taşınır rehni karşılığında ödünç verme işini işletme olarak yapmak için yetkili makamdan izin alınması gerekir. Bu madde iznin niteliğini belirler:
- Özel işletmelere süresiz izin verilemez; izin yalnızca belirli bir süre için verilebilir.
- Süre dolduğunda izin yenilenebilir. Yenileme kendiliğinden olmaz; yetkili makamın yeniden değerlendirmesine bağlıdır.
- İşletme gerekli kurallara uymazsa izin, süresi dolmadan her zaman geri alınabilir.
Madde metni "özel işletmeler" ifadesini kullanır. Bu, iznin süreli olması kuralının özel kişilere ait işletmeler için konduğunu gösterir.
Süreli izin ve geri alma imkânı, idarenin bu işletmeleri sürekli denetim altında tutmasını sağlar. İzni geri alınan işletme, artık işletme olarak rehin karşılığı ödünç verme işiyle uğraşamaz.