TMK Madde 956 – Kıymetli evrakta
TMK Madde 956 metni
Kurulması / Kıymetli evrakta
Madde 956
Hamile yazılı senetlerin rehni için senetlerin rehin alacaklısına teslimi yeterlidir.
Diğer kıymetli evrakın rehni için senedin ciro edilmiş veya yazılı devir beyanı yapılmış olarak teslimi gerekir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 956 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 870 inci maddesini karşılamaktadır.
Madde kaynak Kanunun 901 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Maddeyle kıymetli evrak niteliğindeki senetlerin rehni özel olarak düzenlenmektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, kıymetli evrakın rehninin nasıl kurulacağını senedin türüne göre düzenler.
Kıymetli evrak, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve devredilemediği belgedir. Çek, bono, poliçe ve pay senetleri tipik örneklerdir. Bu senetlerin rehni, senedin devri için öngörülen yolla yapılır:
- Hamile yazılı senetler, yani üzerinde hak sahibinin adı yazmayan ve kimin elindeyse hakkın ona ait sayıldığı senetler, rehin alacaklısına teslim edilmekle rehnedilmiş olur. Ayrıca yazılı bir işlem gerekmez.
- Emre yazılı senetler, örneğin bono ve poliçe, ciro edilerek teslim edilir. Rehin amacıyla yapılan bu ciroya uygulamada rehin cirosu denir.
- Nama yazılı senetler, hak sahibinin yazılı devir beyanıyla birlikte teslim edilir.
Maddenin kurduğu sistem, kıymetli evrakın el değiştirme kurallarını rehin alanında da korur. Senet devir şekline uygun olarak rehin alacaklısının eline geçmedikçe rehin kurulmuş sayılmaz.
Alacak rehninin genel şekli TMK m. 955'te düzenlenmiştir. Taşıma senedi ve makbuz senedi gibi emtiayı temsil eden senetlerin rehni için TMK m. 957 ayrıca özel kurallar öngörür.