TMK Madde 955 – Senede bağlı olan veya olmayan alacaklarda
TMK Madde 955 metni
Kurulması / Senede bağlı olan veya olmayan alacaklarda
Madde 955
Senede bağlanmış olan veya olmayan alacakların rehni için rehin sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve senede bağlı alacaklarda senedin teslim edilmesi gerekir.
Alacaklı veya rehneden, rehni borçluya ihbar edebilir.
Diğer hakların rehninde, yazılı rehin sözleşmesiyle birlikte, bu hakların devri için öngörülen şekle uyulması gerekir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 955 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 869 uncu maddesini karşılamaktadır.
Madde kaynak Kanunun 900 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Maddeyle hak ve alacaklar üzerinde rehin kurulmasının kurucu unsurları düzenlenmektedir. Bunun için alacak haklarının rehninde, yazılı bir rehin sözleşmesi ile senede bağlı alacaklarda senedin alacaklıya teslimi şart kılınmıştır. Diğer hakların rehninde ise yazılı rehin sözleşmesi ve bu hakların devri için kanunda öngörülen usule uyulması zorunlu sayılmıştır. Rehnin, rehnedilen alacağın borçlusuna ihbarı, bir geçerlilik unsuru değil, borçlunun rehinli alacaklının oluru bulunmadan borçlu alacaklıya ödemesini önlemek içindir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, alacakların ve diğer hakların rehninin hangi şekil koşullarıyla kurulacağını düzenler.
Bir alacağın rehnedilmesi için rehin sözleşmesinin yazılı olarak yapılması gerekir. Sözlü bir anlaşma rehin doğurmaz. Alacak bir senede bağlanmışsa, örneğin bir borç senedine dayanıyorsa, senedin rehin alacaklısına teslimi de gerekir. Senedi elinde bulunduran alacaklı, rehinli alacak üzerinde fiilî bir güvenceye de sahip olur.
Alacak dışındaki hakların rehninde yazılı sözleşmenin yanında, o hakkın devri için kanunda öngörülen şekle de uyulmalıdır. Devri belirli bir şekle bağlanmış bir hak, rehin için de aynı şekle uyulmadan rehnedilemez.
İkinci fıkra ihbarı düzenler. Rehin alacaklısı veya rehin veren, rehni, rehnedilen alacağın borçlusuna bildirebilir. Gerekçeye göre ihbar rehnin geçerlilik koşulu değildir; ihbar yapılmasa da rehin kurulmuş olur. İhbarın işlevi, borçlunun borcunu rehin alacaklısının haberi olmadan asıl alacaklıya ödemesini önlemektir. Kendisine rehin ihbar edilmiş borçlu, borcunu ancak TMK m. 961'deki kurallara göre ödeyebilir. İhbar yapılmamışsa borçlunun asıl alacaklıya iyiniyetle yaptığı ödeme, rehin alacaklısının güvencesini zayıflatabilir.