TMK Madde 954 – Genel olarak
TMK Madde 954 metni
Genel olarak
Madde 954
Başkasına devredilebilen alacaklar ve diğer haklar rehnedilebilir.
Aksine bir hüküm bulunmadıkça, bunların rehni hakkında da teslime bağlı rehin hükümleri uygulanır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 954 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 868 inci maddesini karşılamaktadır.
Madde kaynak Kanunun 899 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Maddeyle taşınır eşyalardan başka, devrine olanak bulunan alacak ve diğer haklar üzerinde taşınır rehni kurulmasına olanak verilmektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, yalnızca eşyaların değil devredilebilen alacakların ve diğer hakların da rehnedilebileceğini ve bu rehne hangi kuralların uygulanacağını düzenler.
Rehin konusu her zaman elle tutulur bir şey olmak zorunda değildir. Bir kişinin başkasından olan para alacağı, bir ortaklıktaki payı veya fikrî bir hakkı da borcuna güvence olarak gösterilebilir. Uygulamada en sık rastlanan örnekler banka hesabındaki alacağın ve şirket paylarının rehnidir.
Rehnedilebilmenin ölçüsü devredilebilirliktir. Kanun, sözleşme veya hakkın niteliği gereği başkasına devredilemeyen haklar rehnin konusu olamaz. Rehin sonunda hakkın paraya çevrilmesi ve başkasına geçmesi sonucunu doğurabileceğinden, devredilemeyen bir hakkın rehni anlamsız olur.
Alacak ve hak rehnine, bu ayırımda özel bir hüküm bulunmadıkça teslime bağlı taşınır rehninin hükümleri uygulanır. Bu ayırımdaki özel hükümler şunlardır:
- kurulma şekli (TMK m. 955–958),
- rehnin kapsamı (TMK m. 959),
- rehinli pay senetlerinin temsili (TMK m. 960),
- rehnedilen alacağın yönetimi ve ödenmesi (TMK m. 961).
Bu konularda özel bir kural yoksa sıra, paraya çevirme ve mülkiyetin geçememesi gibi konularda TMK m. 946–949 uygulanır.