TMK Madde 946 – Alacaklının hakkı

TMK Madde 946 metni

Teslime bağlı rehin / Rehnin hükümleri / Alacaklının hakkı

Madde 946

Alacaklı, ödenmeyen alacağının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ödenmesini isteyebilir.

Rehin hakkı, alacaklıya asıl alacak ile birlikte sözleşme faizlerinin, takip giderlerinin ve gecikme faizinin güvencesini sağlar.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 946 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 860 inci maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 891 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle alacaklının rehni paraya çevirme hakkı ve taşınır rehni ile güvence altına alınan alacağın kapsamı düzenlenmektedir. Yürürlükteki metnin birinci cümlesindeki "alâkası kesilmemiş olan mürtehin alacağı" ifadesi yerine, daha açık olarak "ödenmeyen alacak" ifadesi tercih olunmuştur. İkinci fıkrada alacağın kapsamı içinde asıl alacak (resülmal), sözleşme faizleri, takip giderleri ve gecikme faizi sayılmaktadır.

Rehnin kapsamı içinde sayılan faizler açısından taşınmaz rehninde olduğu gibi bir sınırlama konulmamıştır. Yürürlükteki metinden farklı olarak Kaynak Kanunun 891 inci maddesi göz önünde tutularak takip giderleri de rehnin kapsamı içinde sayılarak bu konudaki boşluk giderilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, teslime bağlı taşınır rehninde alacağı ödenmeyen alacaklının rehni paraya çevirtme hakkını ve rehnin hangi kalemleri güvence altına aldığını düzenler.

Teslime bağlı rehinde borçlu veya üçüncü bir kişi, bir taşınırı borca güvence olarak alacaklıya teslim eder. Borç ödenmezse alacaklı, rehinli malı kendiliğinden satamaz veya kendisine mal edinemez. Alacağını, rehnin icra dairesi aracılığıyla satılması ve satış bedelinden ödenmesi yoluyla alır. Buna rehnin paraya çevrilmesi denir.

İkinci fıkra, satış bedelinden hangi kalemlerin karşılanacağını sayar:

• asıl alacak, yani borç olarak verilen anapara,
• taraflarca kararlaştırılmış sözleşme faizleri,
• icra takibi için yapılan giderler,
• borcun zamanında ödenmemesi yüzünden işleyen gecikme faizi.

Gerekçede belirtildiği üzere taşınır rehninde faizler için bir üst sınır öngörülmemiştir. Taşınmaz rehninde ise güvence altındaki faizler belirli bir dönemle sınırlıdır (TMK m. 875). Takip giderlerinin rehnin kapsamına girdiği eski Kanunda açıkça yazılı değildi; bu boşluk İsviçre Medenî Kanunu örnek alınarak giderilmiştir.

Satış bedeli bütün bu kalemleri karşılamazsa kalan kısım için borçlunun öteki malvarlığına başvurulabilir. Rehnin sağladığı ayrıcalık, alacaklının rehinli malın bedelinden öncelikle ödeme almasıdır.