TMK Madde 942 – Alt rehin

TMK Madde 942 metni

Teslime bağlı rehin / Kurulması / Alt rehin

Madde 942

Alacaklı, rehinli taşınırı ancak rehnedenin rızasıyla bir başkasına rehnedebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 942 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 856 ncı maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle rehinli alacaklıya rehnedileni, ancak rehnedenin rızasıyla rehnetme hakkı verilmekte ve bu şekilde rehneden tarafından kurulan menkul rehnine, alt kira teriminden hareketle "alt rehin" adı verilmiştir. Ancak rehinli alacaklı emin sıfatıyla zilyet olduğundan, rehnedenin bu şekilde rızası olmasa bile alt rehin alan kişi iyiniyetli ise, edinimi 988 inci madde uyarınca korunacaktır. Rehneden, bu maddede anılan alt rehin için rızayı, önceden verebileceği gibi, daha sonra muvafakat şeklinde de verebilecektir. Alt rehnin, rehnedilen üzerindeki önceki rehinlere göre sırası, tereddüt yaratabilir. Alt rehin alana, ön sıradaki taşınır rehinleri bildirilmemiş ise, bunları bilmeyen, bilecek durumda da olmayan alt rehin alana karşı, bu ön sıradaki taşınır rehinleri ileri sürülemeyecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, rehin alan alacaklının rehinli taşınırı ancak rehin verenin rızasıyla başka birine rehnedebileceğini düzenler.

Alt rehin, rehinli alacaklının elindeki rehinli malı kendi borcu için bir başkasına rehnetmesidir. Örneğin bir altın kolyeyi rehin olarak almış olan alacaklı, kendi alacaklısına güvence vermek için aynı kolyeyi rehnedebilir. Gerekçeye göre terim, kira hukukundaki alt kiradan esinlenmiştir.

Rehinli alacaklı mala yalnızca rehin hakkı sahibi olarak zilyettir; mal onun değildir. Bu nedenle malı başkasına rehnedebilmesi için rehin verenin rızası gerekir. Gerekçeye göre rıza önceden verilebileceği gibi sonradan onay şeklinde de verilebilir.

Rıza olmadan alt rehin kuran alacaklı, rehin verenin bundan doğan bütün zararlarından sorumludur (TMK m. 945/2). Bununla birlikte gerekçeye göre alt rehin alan kişi iyiniyetliyse edinimi korunur. Rehinli alacaklı malı emin sıfatıyla elinde bulundurduğundan, ondan iyiniyetle rehin hakkı edinen kişi TMK m. 988'e göre korunur.

Gerekçe sıra sorununa da değinir. Alt rehin alana mal üzerindeki önceki taşınır rehinleri bildirilmemişse ve o bunları bilmiyor, bilebilecek durumda da değilse, bu önceki rehinler ona karşı ileri sürülemez.

Alt rehin, malikin aynı mal üzerinde sonraki sırada kurduğu art rehinden (TMK m. 941) farklıdır.