TMK Madde 941 – Art rehin
TMK Madde 941 metni
Teslime bağlı rehin / Kurulması / Art rehin
Madde 941
Rehnedilen taşınırın maliki, onun üzerinde bir art rehin kurabilir. Bunun için, alacağı ödenince rehnedilen taşınırın sonraki alacaklıya teslim edilmesinin rehinli alacaklıya yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 941 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 855 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddeyle taşınır bir eşya üzerinde bir rehin kurulmasından sonra alt sıralarda tekrar rehin kurulmasına olanak tanınmaktadır. Ancak bu suretle alt sırada rehin kurulması için, ön sıradaki rehinli alacaklıya, kendi alacağı ödendikten sonra rehnedileni, alt sıradaki rehinli alacaklıya teslim etmesinin bildirilmesi zorunlu sayılmıştır. Birden fazla ön sırada taşınır rehni varsa, bu bildirimin hepsine ayrı ayrı yapılması gerekli olacaktır. Taşınır rehninde saklı boş dereceler olamayacağı gibi, boşalan bir ön sıraya rehnedenin yeni bir rehin kurması da olanaklı görülmemiştir. Yürürlükteki metindeki "muahhar rehin" ve 1984 tarihli Öntasarıdaki "yeniden rehin" ifadesi yerine bunu karşılamak üzere "art rehin" denilmesi uygun bulunmuştur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, rehnedilmiş bir taşınırın malikinin aynı mal üzerinde başka bir alacaklı için sonraki sırada rehin kurabileceğini ve bunun koşulunu düzenler.
Art rehin, aynı taşınır üzerinde önceki bir rehinden sonra gelen sırada kurulan rehindir. Örneğin değerli bir tabloyu küçük bir borç için rehnetmiş olan malik, tablonun kalan değerinden yararlanarak ikinci bir alacaklıya da güvence vermek isteyebilir.
Taşınır rehninde mal ilk alacaklının elindedir (TMK m. 939). Malik onu ikinci alacaklıya teslim edemez. Kanun bu nedenle teslimin yerine bir bildirim koyar. Malik, rehinli alacaklıya, alacağı ödenince rehinli malı sonraki alacaklıya teslim etmesi gerektiğini yazılı olarak bildirmelidir. Bu bildirim yapılmadan art rehin kurulmuş olmaz. Gerekçeye göre önceki sırada birden fazla rehinli alacaklı varsa bildirim her birine ayrı ayrı yapılmalıdır.
Rehinlerin sırası kuruluş tarihlerine göre belirlenir ve satış bedeli alacaklılara bu sıraya göre ödenir (TMK m. 948). Gerekçe, taşınır rehninde taşınmaz rehnindeki gibi saklı boş derece bulunmadığını ve boşalan önceki sıraya malikin yeni bir rehin kuramayacağını belirtir.
Gerekçeye göre 743 sayılı eski Kanundaki "muahhar rehin" ve 1984 tarihli Öntasarıdaki "yeniden rehin" ifadeleri yerine "art rehin" terimi tercih edilmiştir. Art rehin, rehinli alacaklının malı başkasına rehnettiği alt rehinden (TMK m. 942) farklıdır.