TMK Madde 925 – Senedin kaybedilmesi

TMK Madde 925 metni

Ortak hükümler / İptal / Senedin kaybedilmesi

Madde 925

Rehin senedi irade dışında elden çıkmış veya borcu sona erdirme kastı olmaksızın yok edilmiş ise alacaklı, rehin senedini ve kuponu mahkeme kararıyla iptal ettirerek borçludan borcunu ödemesini ve eğer alacak henüz muaccel değilse yeni bir rehin senedi veya kupon düzenlenmesini isteyebilir.

İptal kararı, hamile yazılı kıymetli evrakın iptaline ilişkin hükümler gereğince verilir; ancak, ibraz süresi bir yıldır.

Borçlu da ödenmiş olmasına rağmen geri verilmemiş olan senet için aynı hükümler uyarınca senedin iptalini isteyebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 925 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 839 uncu maddesini karşılamaktadır. Kaynak Kanunun 870 inci maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiş ve maddenin ifadesi de kaynak Kanun dikkate alınarak düzeltilmiştir.

Maddeyle borçlu ve alacaklıya kaybolan veya yok olan rehin senedini mahkeme kararıyla iptal ettirme ve bunun yerine, yeni rehin senedi ve kupon düzenlenmesini isteyebilme hakkı getirilmektedir. Türk Ticaret Kanununun 575 inci maddesi göz önüne alınarak ikinci fıkrada yürürlükteki Kanundan farklı olarak "itiraz" yerine "ibraz" sözcüğü kullanılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, rehin senedi veya kuponu kaybolduğunda ya da yok olduğunda senedin mahkeme kararıyla iptal ettirilmesini ve bu durumda alacaklı ile borçlunun neler isteyebileceğini düzenler.

Bu senetlerde alacak senede bağlıdır; senet olmadan alacak üzerinde tasarruf yapılamaz (TMK m. 923). Senet alacaklının iradesi dışında elinden çıkmışsa, örneğin kaybolmuş veya çalınmışsa, ya da borcu sona erdirme amacı olmadan yok olmuşsa, örneğin bir yangında yanmışsa, alacaklı mahkemeden senedin ve kuponun iptalini isteyebilir. İptal kararından sonra alacaklı şunları isteyebilir:

• borçlunun borcunu ödemesi,
• alacak henüz muaccel değilse, yani ödeme zamanı gelmemişse, yeni bir rehin senedi veya kupon düzenlenmesi.

İptal kararı, Türk Ticaret Kanunundaki hamile yazılı kıymetli evrakın iptaline ilişkin hükümlere göre verilir. Bu yargılamada mahkeme, senedi elinde bulunduran kişiyi senedi mahkemeye getirmeye ilanla çağırır. Bu maddeye göre ibraz süresi bir yıldır.

Üçüncü fıkra borçluyu korur. Borcunu ödediği hâlde senedi geri alamayan borçlu da aynı hükümlere göre senedin iptalini isteyebilir. Böylece ödenmiş bir senet dolaşıma çıkıp borçludan yeniden ödeme istenmesine yol açmaz. İptalden sonra tescil de terkin ettirilebilir (TMK m. 919).

Gerekçede anılan Türk Ticaret Kanunu 6762 sayılı eski Kanundur; bugün 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüktedir. Gerekçeye göre ikinci fıkrada 743 sayılı eski Kanundaki "itiraz" kelimesi yerine "ibraz" kelimesi kullanılmıştır.