TMK Madde 923 – Hakkın ileri sürülmesi

TMK Madde 923 metni

Ortak hükümler / Alacaklının hakları / Hakkın ileri sürülmesi

Madde 923

Nama veya hamile yazılı ipotekli borç senedi veya irat senedindeki alacak, ancak senet üzerindeki zilyetlikle birlikte devir veya rehin edilebilir veya başka bir tasarrufa konu olabilir.

Senetlerin henüz düzenlenmemiş olması veya mahkeme tarafından iptal edilmesi hâlinde alacağı ileri sürme hakkı saklıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 923 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 837 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle nama veya hamile yazılı ipotekli borç ve irat senetleri üzerindeki her türlü tasarruf işlemleri, bu senetler üzerinden zilyetliğin devri koşuluna bağlanmıştır. Senedin henüz düzenlenmemiş olduğu veya düzenlenip de mahkeme kararı ile iptal olunduğu hâllerde, alacak mevcutsa, alacaklının bunu ileri sürme hakkı saklı tutulmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, ipotekli borç senedi ve irat senedindeki alacak üzerinde devir veya rehin gibi tasarrufların ancak senedin zilyetliğiyle birlikte yapılabileceğini düzenler.

Bu senetlerde alacak senede bağlanmıştır. Alacağı devretmek, rehnetmek veya üzerinde başka bir tasarrufta bulunmak isteyen kişi senedin zilyetliğini de devretmelidir. Zilyetlik, bir şey üzerindeki fiilî hâkimiyettir (TMK m. 973). Senet teslim edilmeden yapılan devir veya rehin, alacağı karşı tarafa geçirmez. Devrin ayrıntıları TMK m. 924'te düzenlenmiştir. Senede bağlı alacakların rehni ise taşınır rehninin bir türüdür (TMK m. 954, 955).

İkinci fıkra, senedin bulunmadığı iki durumda alacaklıyı korur:

• Senet henüz düzenlenmemişse alacaklı alacağını yine ileri sürebilir. Senet tescilden sonra da düzenlenebilir (TMK m. 911).
• Senet mahkeme kararıyla iptal edilmişse alacaklı alacağını ileri sürebilir. Kaybolan veya yok olan senedin iptali TMK m. 925'te düzenlenmiştir.

Gerekçe, bu iki hâlde alacaklının hakkının alacak mevcut olduğu sürece saklı tutulduğunu belirtir.