TMK Madde 92 – Yabancı dernekler
TMK Madde 92 metni
Derneklerin faaliyetleri / Uluslararası faaliyet / Yabancı dernekler
Madde 92
(Değişik: 2/1/2003-4778/35 md.)
Yabancı dernekler, (...)10 Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de faaliyette ve işbirliğinde bulunabilirler, şube açabilirler, üst kuruluşlar kurabilir ve kurulmuş üst kuruluşlara katılabilirler.
Değişiklik notları
- 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu maddede yer alan “uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı olmak koşuluyla” madde metninden çıkarılmıştır. ↩
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 92 gerekçesi
Maddede yabancı derneklerin Türkiye'de faaliyet göstermelerinin koşulları düzenlenmiştir. Bunun için Bakanlar Kurulundan izin alınması zorunludur. Bakanlar Kurulu ekonomik, kültürel ve teknik konularda bilgi ve teknolojilerinden yararlanılmak üzere yabancı bir derneğe Türkiye'de faaliyet izni verebilir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, yurt dışında kurulmuş derneklerin Türkiye'de faaliyet göstermesini, şube açmasını ve üst kuruluşlara katılmasını İçişleri Bakanlığının iznine bağlar. Yabancı dernek, merkezi yurt dışında bulunan ve başka bir ülkenin hukukuna göre kurulmuş dernektir.
İçişleri Bakanlığı izin vermeden önce Dışişleri Bakanlığının görüşünü alır. İzin alan yabancı dernek Türkiye'de:
- faaliyette ve işbirliğinde bulunabilir,
- şube açabilir,
- üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş üst kuruluşlara katılabilir.
Madde 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Ardından 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunla metinden "uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı olmak koşuluyla" ibaresi çıkarılmıştır. Bu nedenle izin için artık işbirliğinde yarar görülmesi ve karşılıklılık aranmaz. Karşılıklılık, aynı imkânın o ülkede Türk derneklerine de tanınması demektir.
Gerekçe tasarının ilk metnine aittir. O metinde izin yetkisi Bakanlar Kuruluna verilmişti ve izin, kültürel, ekonomik ve teknik konularda bilgi ve teknolojiden yararlanma amacına bağlanmıştı. Bugünkü metinde izin makamı İçişleri Bakanlığıdır ve böyle bir amaç sınırlaması yoktur.
Yabancı derneklerin Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı kurallar 5253 sayılı Dernekler Kanununda da yer alır.