TMK Madde 93 – Yabancıların dernek kurma hakkı

TMK Madde 93 metni

Derneklerin faaliyetleri / Yabancıların dernek kurma hakkı

Madde 93

Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olan yabancı gerçek kişiler, (...)¹¹ dernek kurabilirler veya kurulmuş derneklere üye olabilirler.

Onursal üyelik için bu koşul aranmaz.

Değişiklik notları

11. 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu maddede yer alan “karşılıklı olmak koşuluyla” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 93 gerekçesi

Maddede yabancı gerçek kişilerin Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olmaları koşuluyla Türkiye'de dernek kurabilecekleri veya bir derneğe üye olabilecekleri belirtilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, Türkiye'de yerleşme hakkına sahip yabancı gerçek kişilerin dernek kurabileceğini ve kurulmuş derneklere üye olabileceğini düzenler. Yerleşme hakkı, yabancının Türkiye'de yasal olarak yerleşip yaşayabilmesidir; kısa süreli ziyaret için ülkede bulunan yabancı bu şartı taşımaz.

Yabancının dernek kurucusu veya üyesi olabilmesi için ayrıca fiil ehliyetine sahip olması gerekir (TMK m. 57/2, m. 64/1). Fiil ehliyeti, kişinin kendi işlemleriyle hak edinip borç altına girebilmesidir.

İkinci fıkra onursal üyeliği bu şartın dışında tutar. Onursal üyelik, derneğe katkısı veya tanınmışlığı sebebiyle bir kişiye tüzük uyarınca verilen sembolik bir üyeliktir. Türkiye'de yerleşme hakkı bulunmayan bir yabancı da onursal üye olabilir.

Madde metnindeki "karşılıklı olmak koşuluyla" ibaresi 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunla çıkarılmıştır. Bu nedenle yabancının vatandaşı olduğu ülkenin Türk vatandaşlarına aynı hakkı tanıyıp tanımadığına artık bakılmaz. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir ve bu değişikliği yansıtmaz.

Yurt dışında kurulmuş derneklerin Türkiye'deki faaliyeti ayrı bir konudur ve TMK m. 92'de düzenlenmiştir.