TMK Madde 91 – Faaliyet serbestliği
TMK Madde 91 metni
Derneklerin faaliyetleri / Uluslararası faaliyet / Faaliyet serbestliği
Madde 91
(Değişik: 2/1/2003-4778/34 md.)
Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette ve işbirliğinde bulunabilirler, yurt dışında şube açabilirler ve yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olarak katılabilirler.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 91 gerekçesi
Maddeyle, derneklerin uluslararası düzeyde faaliyet göstermelerine olanak sağlanmakta, Türkiye'de kurulan derneklerin, amaçları doğrultusunda uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hâllerde, Bakanlar Kurulunun izniyle yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara katılabilecekleri öngörülmektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, Türkiye'de kurulmuş derneklerin yurt dışında faaliyet göstermesine, şube açmasına ve yabancı dernek veya kuruluşlara üye olmasına imkân tanır. Dernek bu imkânları ancak tüzüğünde gösterilen amacı gerçekleştirmek için kullanabilir.
Madde üç ayrı imkân sayar:
- uluslararası faaliyette ve işbirliğinde bulunmak,
- yurt dışında şube açmak,
- yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olarak katılmak.
Madde 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Gerekçe tasarının ilk metnine aittir. O metinde yurt dışındaki kuruluşlara katılma, işbirliğinde yarar görülmesi şartına ve Bakanlar Kurulunun iznine bağlıydı. Bugünkü metinde böyle bir izin şartı yer almaz.
Derneklerin yurt dışı faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı kurallar 5253 sayılı Dernekler Kanununda da bulunur. Derneklerin uluslararası faaliyetine ilişkin bu hüküm vakıflara da kıyasen uygulanır (TMK m. 117/2).
Madde, Türkiye'de kurulmuş derneklerin yurt dışına açılmasıyla ilgilidir. Almanya veya Hollanda'da kurulan bir dernek, Türk vatandaşlarınca kurulmuş olsa da bu madde kapsamında değildir; o derneğin kuruluşu ve işleyişi bulunduğu ülkenin hukukuna tâbidir.