TMK Madde 919 – Terkin
TMK Madde 919 metni
Ortak hükümler / Sona erme / Terkin
Madde 919
İpotekli borç senedi veya irat senedine ilişkin tescil, ancak tarafların veya mahkemenin rehin senedini iptal etmesi üzerine terkin edilebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 919 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 833 üncü maddesini karşılamaktadır.
Maddeyle ipotekli borç veya irat senedinin tapudan silinmesini bu senetlerin iptal edilmiş olması koşuluna bağlanmaktadır. Senetlerin iptali ise, ya alacaklı ve borçlunun bu hususta anlaşmaları veya mahkemenin bu senetlerin iptaline karar vermesi ile gerçekleşmektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, ipotekli borç senedine veya irat senedine ilişkin tapu kaydının ancak rehin senedi iptal edildikten sonra silinebileceğini düzenler.
Bu senetlerde alacak, kıymetli evrak niteliğindeki senede bağlıdır (TMK m. 911). Senet dolaşımdayken tapu kaydı silinirse, senedi iyiniyetle edinmiş olan kişi güvencesiz kalabilir. Bu nedenle terkin, yani tescilin tapu kütüğünden silinmesi, rehin senedinin iptal edilmiş olmasına bağlanmıştır.
Senet iki yolla iptal edilir:
- Taraflar senedin iptalinde anlaşır. Borç ödenmiş ve senet borçluya geri verilmişse taraflar senedi iptal ederek kaydı sildirebilir.
- Mahkeme senedin iptaline karar verir. Senedin kaybolması veya yok olması (TMK m. 925) ve alacaklının uzun süredir bilinmemesi (TMK m. 926) bu yolun başlıca örnekleridir.
Alacaklı yoksa borçlu kaydı sildirip sildirmemekte serbesttir (TMK m. 918). Sildirmek istediğinde de bu madde uyarınca senedin iptal edilmiş olması gerekir. Seri hâlinde çıkarılan senetlerde terkinin koşulları ayrıca düzenlenmiştir (TMK m. 936/2).