TMK Madde 905 – Devletin sorumluluğu

TMK Madde 905 metni

İrat senedi / Devletin sorumluluğu

Madde 905

Değer biçilmesinde gereken özenin gösterilmemesinden Devlet sorumludur.

Devlet, kusuru olan memurlara rücu edebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 905 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 819 uncu maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle irat senedine konu taşınmazın değerinin takdirinde, Devlete bir özen borcu yüklenmekte, bu özenin yerine getirilmemesi hâlinde uğranılan zararlardan Devlet sorumlu tutularak; Devlete kusurlu memurlara rücu hakkı tanınmaktadır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, irat senedi için taşınmaza değer biçilirken gereken özenin gösterilmemesinden doğan zararlardan Devletin sorumlu olduğunu düzenler.

İrat senediyle güvence altına alınabilecek alacak, tapu idaresinin taşınmaza resmen biçtiği değere göre sınırlanır (TMK m. 904). Değer gerçeğinden yüksek biçilirse, senede güvenerek kredi veren veya senedi edinen alacaklı, taşınmaz satıldığında alacağının tamamını alamayabilir. Değerin özensiz biçilmesinden zarar gören kişi tazminatı Devletten ister.

İkinci fıkraya göre Devlet, zarar gören kişiye ödediği tazminatı kusuru bulunan memurdan geri isteyebilir. Buna rücu denir.

Bu düzenleme, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlar için Devletin sorumluluğunu öngören TMK m. 1007 ile aynı doğrultudadır. Her iki hâlde de zarar gören kişi önce Devlete başvurur; Devlet kusurlu görevliye rücu eder.

Hüküm, değer biçilirken gereken özenin gösterilmemesine bağlanmıştır. Doğru biçilmiş bir değerin sonradan piyasa koşulları nedeniyle düşmesi Devletin sorumluluğunu doğurmaz.