TMK Madde 906 – Yükten kurtarma

TMK Madde 906 metni

İrat senedi / Yükten kurtarma

Madde 906

İrat senedi ile yüklü olan taşınmazın maliki, sözleşmeyle daha uzun bir bildirim süresi kabul edilmiş olsa bile, her altı yıllık dönemin sonu için bir yıl önce bildirmek ve bedelini ödemek koşuluyla taşınmazın yükten kurtarılmasını isteyebilir.

Kanunda öngörülen hâller dışında alacaklı, ancak her on yıllık dönemin sonu için bir yıl önce bildirmek suretiyle borcun ödenmesini isteyebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 906 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 820 nci maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 850 nci maddesi göz önüne alınarak madde yeniden düzenlenmiştir. Madde hükmünde yüklü taşınmazın malikine, sözleşmeyle daha uzun bir süre kararlaştırılmış olsa bile, her altı yıllık dönemin sonu için bir yıl önceden bildirmek ve bedelini ödemek koşulu ile taşınmazı yükten kurtarma hakkı tanınmaktadır. Alacaklıya ise buna karşılık olarak, kanunda öngörülen diğer hâller dışında, her on yılın sonu için bir yıl önceden bildirme koşulu ile borcun ifasını isteme hakkı verilmektedir. Yürürlükteki metinde olmayan bu on yıllık süre, İsviçre Medenî Kanununun 850 nci maddesinde 15 yıldır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, irat senediyle yüklü taşınmazın malikinin borcu ödeyerek taşınmazı yükten kurtarabileceği ve alacaklının ödeme isteyebileceği dönemleri düzenler.

İrat senedi uzun süreli bir yük olarak kurulur. Kanun, malikin bu yüke süresiz bağlı kalmasını önlemek için ona yükten kurtarma hakkı tanır. Malik, her altı yıllık dönemin sonu için en az bir yıl önceden alacaklıya bildirimde bulunur ve senet bedelini öderse taşınmazın yükten kurtarılmasını isteyebilir. Sözleşmede daha uzun bir bildirim süresi kararlaştırılmış olsa bile malik bu hakkı altı yıllık dönemlerin sonunda kullanabilir.

Alacaklı bakımından kural daha sıkıdır. Alacaklı, kanunda öngörülen özel hâller dışında, borcun ödenmesini ancak her on yıllık dönemin sonu için bir yıl önceden bildirimde bulunarak isteyebilir. Yüklü taşınmazın bölünmesi bu özel hâllerden biridir; bu durumda alacaklı irat senedinin satın alınmasını daha önce isteyebilir (TMK m. 908/3).

Böylece malik borçtan kurtulmak için daha kısa aralıklarla fırsat bulur, alacaklı ise uzun vadeli bir alacağa güvenebilir.

Gerekçeye göre alacaklıya tanınan on yıllık süre 743 sayılı eski Kanunda yer almıyordu; kaynak İsviçre Medenî Kanununda bu süre 15 yıldır.