TMK Madde 899 – Değer biçilmesi

TMK Madde 899 metni

İpotekli borç senedi / Değer biçilmesi

Madde 899

İpotekli borç senedi yoluyla rehin kurulması için tapu idaresince taşınmaza resmen değer biçilir.

Biçilmiş değeri aşan miktar için ipotekli borç senedi yoluyla rehin kurulamaz.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 899 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 813 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde, kaynak Kanuna uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. İpotekli borç senedi soyut olarak taşınmaz değerini tedavül (dolanım) işlevi olduğundan kişilerin zarar görmelerini önlemek için taşınmazın kıymetinin tapu idaresince takdir edilmesi zorunlu kılınmış ve taşınmazın değerini aşan miktar için ipotekli borç senedi yoluyla rehin kurulması yasaklanmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

İpotekli borç senedi yoluyla rehin kurulabilmesi için taşınmaza tapu idaresince resmen değer biçilmesini ve bu değeri aşan miktarda rehin kurulamayacağını düzenler.

İpotekli borç senedi kıymetli evrak niteliğindedir ve el değiştirerek dolaşabilir. Senedi devralan kişi, alacağın taşınmazın değeriyle güvence altında olduğuna güvenerek hareket eder. Gerekçeye göre senedin bu dolaşım işlevi nedeniyle kişilerin zarar görmesini önlemek için taşınmazın değerinin tapu idaresince belirlenmesi zorunlu tutulmuştur.

Madde iki kural koyar:

• İpotekli borç senedi yoluyla rehin kurulmadan önce tapu idaresi taşınmaza resmen değer biçer.
• Senet yoluyla kurulan rehin, biçilen bu değeri aşamaz.

Bu kurallar ipotekte uygulanmaz. İpotekte tapuya yazılacak tutarı taraflar belirler ve taşınmazın değerini aşan bir borç için de ipotek kurulabilir; TMK m. 885 de bu durumu esas alır. İpotekli borç senedinde ise senet başkalarının eline geçebileceğinden, taşınmazın değerinin üzerinde rehin kurularak senedi alanların yanıltılması önlenmek istenmiştir.

Gerekçede anılan yürürlükteki Kanun 743 sayılı eski Medenî Kanundur.