TMK Madde 895 – Tescil

TMK Madde 895 metni

Kanunî ipotek / Tescile tâbi kanunî ipotekler / Zanaatkâr ve yükleniciler bakımından / Tescil

Madde 895

Zanaatkârların ve yüklenicilerin kanunî ipotek hakları, çalışmayı veya malzeme vermeyi yüklendikleri andan başlayarak tapu kütüğüne tescil olunabilir.

Tescilin yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerekir.

Tescilin yapılması için alacağın malik tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması şarttır.

Malik yeterli güvence gösterirse tescil istenemez.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 895 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 809 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde, yapı alacaklılarının hangi andan itibaren ne zamana kadar yapı ipoteğinin tescilini isteyebilecekleri belirtilerek ve bunun için alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş veya mahkeme tarafından karara bağlanmış olması koşuluna bağlanmıştır. Taşınmaz maliki yeterli teminat gösterirse yapı alacaklıları tescil isteminde bulunamayacaklardır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Zanaatkârların ve yüklenicilerin kanunî ipoteklerinin hangi andan itibaren ve ne zamana kadar tapuya tescil edilebileceğini ve tescil için aranan koşulları düzenler.

Bir taşınmaz üzerinde yapı veya başka bir iş yapan zanaatkâr ve yükleniciler, emek ve malzeme alacakları için kanunî ipoteğin tescilini isteyebilir (TMK m. 893). Bu ipoteğe yapı alacaklısı ipoteği de denir. Madde bu hakkın kullanılma zamanını ve koşullarını belirler:

• Tescil, alacaklının çalışmayı veya malzeme vermeyi üstlendiği andan itibaren yapılabilir; işin bitmesi beklenmez.
• Tescil, üstlenilen işin tamamlanmasından başlayarak en geç üç ay içinde yapılmış olmalıdır.
• Tescil için alacağın malik tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması gerekir.
• Malik yeterli güvence gösterirse, örneğin bir banka teminat mektubu verirse, tescil istenemez.

Üç aylık süre kısa olduğundan, alacak tartışmalıysa bu süre içinde mahkeme kararı almak çoğu zaman mümkün olmaz. Bu durumda alacaklı, dava sonuçlanıncaya kadar hakkını korumak için hâkimden geçici tescil kararı isteyebilir.

Aynı taşınmaz üzerindeki yapı alacaklılarının ipotekleri kendi aralarında aynı sıradadır (TMK m. 896). Daha önce kurulmuş ipoteklere karşı tanınan öncelik TMK m. 897'de düzenlenmiştir. Gerekçede anılan yürürlükteki Kanun 743 sayılı eski Medenî Kanundur.