TMK Madde 889 – Taşınmazın bölünmesi

TMK Madde 889 metni

Hükmü / Mülkiyet ve borçluluk / Taşınmazın bölünmesi

Madde 889

İpotekli taşınmazın bir kısmının veya aynı malike ait bulunan ipotekli taşınmazlardan birinin başkasına devredilmesi ya da ipotekli taşınmazın bölünmesi hâlinde, aksine bir anlaşma yoksa, rehin taşınmazlara değerleri oranında tapu idaresince re'sen dağıtılır.

Bu dağıtımı kabul etmeyen alacaklı, dağıtımın kesinleştiğinin kendisine tebliğinden başlayarak bir ay içinde yazılı bildirimde bulunmak suretiyle alacağın bir yıl içinde ödenmesini borçludan isteyebilir.

Yeni malikler, kendilerine ait taşınmaza düşen borcu yüklendikleri takdirde alacaklı, kendisine başvurma hakkını saklı tuttuğunu önceki borçluya bir yıl içinde yazılı olarak bildirmezse, borçlu borcundan kurtulur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 889 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 804 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle rehin konusu taşınmazın bölünmesi veya müşterek rehin konusu taşınmazlardan birinin başkasına devri hâlinde, rehnin nasıl bölüneceği belirtilmektedir. Yürürlükteki metinden farklı olarak 1984 tarihli öntasarıda olduğu gibi "alacaklının, yapılan dağılımı kabul etmediğini bildirme süresinin tebligattan itibaren işleyeceği" ve alacaklının borcun ödenmesini isteme hakkını ise, "borçluya yapacağı yazılı bildirim ile" kullanabileceği esasları kabul olunmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

İpotekli taşınmazın bölünmesi veya bir kısmının devri hâlinde ipoteğin parçalara nasıl dağıtılacağını ve alacaklının buna karşı haklarını düzenler.

Madde şu durumlarda uygulanır: ipotekli taşınmazın bir kısmının başkasına devredilmesi, aynı malike ait birden çok ipotekli taşınmazdan birinin devredilmesi ve ipotekli taşınmazın bölünmesi (ifraz). Taraflar aksini kararlaştırmamışsa ipotek, tapu idaresince kendiliğinden, taşınmazlara değerleri oranında dağıtılır. Örneğin 1.000.000 liralık ipotek bulunan bir arsa, değerleri eşit iki parsele bölünürse her parsele 500.000 liralık ipotek düşer.

Alacaklı bu dağıtımı kabul etmek zorunda değildir. Dağıtımın kesinleştiğinin kendisine tebliğinden başlayarak bir ay içinde borçluya yazılı bildirimde bulunursa, alacağın bir yıl içinde ödenmesini isteyebilir. Gerekçeye göre sürenin tebligattan başlaması ve istemin borçluya yazılı bildirimle yapılması, eski Kanundan farklı olarak getirilmiş kurallardır.

Üçüncü fıkra, TMK m. 888/2'deki kuralı bu duruma uygular. Yeni malikler kendi taşınmazlarına düşen borcu üstlenirse ve alacaklı, önceki borçluya başvurma hakkını saklı tuttuğunu bir yıl içinde yazılı olarak bildirmezse, önceki borçlu borcundan kurtulur. Bir yıllık süre, tapu idaresinin borcun üstlenildiğine ilişkin bildiriminin tebliğinden başlar (TMK m. 890).

Değeri alacağın yirmide birinden az olan bir parçanın devrinde alacaklının rehni kaldırma yükümlülüğü ayrıca TMK m. 868'de düzenlenmiştir. Gerekçede anılan yürürlükteki Kanun 743 sayılı eski Medenî Kanundur.