TMK Madde 883 – İpoteğin terkinini isteme hakkı

TMK Madde 883 metni

Kurulması ve sona ermesi / Sona erme / İpoteğin terkinini isteme hakkı

Madde 883

Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir.

(Ek fıkra:4/7/2019-7181/19 md.) İpotek süreli olarak kurulmuşsa, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde ipotekli taşınmaz üzerinde 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 150/c maddesinde belirtilen şerhin konulmaması hâlinde ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 883 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 798 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle alacağın sona ermesinin, rehnin de otomatik olarak sona ermesine yol açması kabul olunmamış, alacak sona ermiş ise, alacaklıya ipoteğin terkinini talep hakkı verilmiştir. Bu sebeple mevcut bir ipotek ancak alacağın sona ermesi ve ipoteğin tapu kütüğünden terkini ile ortadan kalkmaktadır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Alacak sona erdiğinde ipotekli taşınmaz malikinin ipoteğin terkinini isteyebileceğini ve süreli ipoteklerin malikin başvurusuyla tapu müdürlüğünce terkin edilmesini düzenler.

İpotek, güvence altına aldığı alacağa bağlıdır. Buna rağmen borç ödenince ipotek tapudan kendiliğinden silinmez. Gerekçe bunu açıkça belirtir: ipotek ancak alacağın sona ermesi ve tapu kütüğünden terkin edilmesiyle ortadan kalkar. Terkin, tapu kütüğündeki kaydın silinmesidir.

Birinci fıkraya göre alacak sona erince malik, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir. Kredi borcunu kapatan kişi, bankanın ipoteğin kaldırılması için tapu müdürlüğüne yazı göndermesini ister. Uygulamada bu işleme "ipotek fekki", yazıya da "fek yazısı" denir. Alacaklı terkine yanaşmazsa malik, ipoteğin kaldırılması için mahkemeye başvurabilir.

İkinci fıkra 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunla eklenmiştir. Fıkra, belirli bir süre için kurulmuş ipotekler için kolaylık getirir. Süre bittikten sonra otuz gün içinde taşınmaz üzerine İcra ve İflas Kanununun 150/c maddesinde öngörülen şerh, yani rehnin paraya çevrilmesi için takip başlatıldığını gösteren şerh konulmamışsa, malik tapu müdürlüğüne başvurarak ipoteği terkin ettirebilir. Bu yolda alacaklının ayrıca onayı veya mahkeme kararı gerekmez. Süre içinde bu şerh konulmuşsa ipotek bu yolla terkin edilemez.

Gerekçe maddenin ilk metnine aittir; 2019'da eklenen ikinci fıkrayı kapsamaz. Gerekçede anılan yürürlükteki Kanun 743 sayılı eski Medenî Kanundur.

Yurt dışında yaşayan malikler, Türkiye'deki taşınmazları üzerindeki ipoteğin terkini için tapu müdürlüğüne bizzat başvurabilecekleri gibi konsoloslukta düzenlenmiş bir vekaletnameyle vekil aracılığıyla da başvurabilir.