TMK Madde 877 – Öncelik
TMK Madde 877 metni
Hükmü / Arazinin iyileştirilmesi hâlinde rehin hakkı / Öncelik
Madde 877
Bir kamu kurum veya kuruluşunun katkısıyla iyileştirilen arazinin değerinde bir artma meydana gelirse malik, iyileştirme giderlerinden payına düşeni karşılamak üzere kendisine ödünç veren alacaklı lehine tescil suretiyle rehin hakkı kurabilir. Kurulan rehin, taşınmaz üzerindeki diğer bütün yüklerden önce gelir.
İyileştirme, kamu kurum veya kuruluşunun katkısı olmaksızın yapılmış ise, malik taşınmazı üzerinde en çok masrafların üçte ikisi için rehin kurabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 877 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 792 nci maddesini karşılamaktadır.
Maddeyle bir tarım arazisinin ıslahı için kredi verenler lehine taşınmaz üzerindeki her türlü teminattan önce gelecek şekilde rehin kurulmasına olanak verilmiştir. Bu krediyi veren kamu kurumu ve kuruluşu değilse, kurulacak rehin yapılan ıslah masraflarının üçte ikisi ile sınırlanmıştır. Yürürlükteki metindeki "Hükümet marifetiyle icra olunan" ifadesi yerine kapsamı genişletmek için "kamu kurum ve kuruluşlarının katkısıyla" ibaresi kullanılmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Kamu kurumunun katkısıyla iyileştirilip değeri artan arazide, iyileştirme giderleri için ödünç verene diğer bütün yüklerden önce gelen bir rehin kurulabileceğini düzenler.
Madde, sulama, kurutma veya toprak ıslahı gibi arazinin değerini artıran çalışmaların finansmanını kolaylaştırır. Böyle bir iyileştirme bir kamu kurum veya kuruluşunun katkısıyla yapılmış ve arazinin değeri artmışsa malik, giderlerden kendisine düşen payı karşılamak üzere kendisine ödünç veren alacaklı lehine tapuya tescil ettirerek rehin kurabilir. Bu rehin, daha önce kurulmuş ipotekler dahil taşınmaz üzerindeki bütün yüklerden önce gelir.
Önceki alacaklılar da iyileştirmeyle artan değerden yararlandığından, bu değeri yaratan krediye öncelik tanınmıştır. Rehin tescille kurulur; kanunî ipotekler gibi kendiliğinden doğmaz.
İyileştirme kamu kurum veya kuruluşunun katkısı olmadan yapılmışsa malik, taşınmazı üzerinde masrafların en çok üçte ikisi için rehin kurabilir. Bu durumda rehinli alacağın en çok beş yıl içinde eşit taksitlerle ödenmesi gerekir ve rehin süreyle sınırlıdır (TMK m. 878).
Gerekçe, maddenin amacını tarım arazilerinin ıslahı üzerinden anlatır. Gerekçede anılan yürürlükteki Kanun 743 sayılı eski Medenî Kanundur; eski metindeki "Hükümet marifetiyle icra olunan" ifadesi, kapsamı genişletmek için kamu kurum ve kuruluşlarının katkısını anlatan bir ifadeyle değiştirilmiştir.