TMK Madde 868 – Rehinli taşınmazın kısmen devri
TMK Madde 868 metni
Hükmü / Önlem alma yetkisi / Rehinli taşınmazın kısmen devri
Madde 868
Malik, rehinli taşınmazın güvence altına aldığı alacağın yirmide birinden az değeri olan bir parçasını başkasına devrederse; alacaklı, kendisine bu parça ile orantılı bir ödeme yapıldığı veya taşınmazın geri kalan kısmı yeterli güvence oluşturduğu takdirde, devredilen parça üzerindeki rehni kaldırmaktan kaçınamaz.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 868 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 783 üncü maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Rehinli taşınmazın değeri düşük bir parçası başkasına devredildiğinde, alacaklının bu parça üzerindeki rehni hangi koşullarda kaldırmak zorunda olduğunu düzenler.
Rehin taşınmazın tamamını kapsar. Malik taşınmazın bir bölümünü ayırıp satmak istediğinde alıcı o parçayı rehinsiz almak ister. Alacaklının buna her durumda onay vermesi beklenemez; ancak çok küçük bir parça için rehni kaldırmayı reddetmesi de malike haksız bir engel çıkarır. Madde bu dengeyi kurar.
Alacaklı, şu koşullar birlikte gerçekleşirse devredilen parça üzerindeki rehni kaldırmaktan kaçınamaz:
- Devredilen parçanın değeri, rehinle güvence altına alınan alacağın yirmide birinden az olmalıdır.
- Alacaklıya bu parçayla orantılı bir ödeme yapılmalı ya da taşınmazın geri kalan kısmı alacak için yeterli güvence oluşturmalıdır.
Örneğin 2.000.000 liralık bir alacak için ipotekli bir arazinin değeri 100.000 liradan az olan bir şeridi satılıyorsa ve kalan arazi alacağı karşılamaya yetiyorsa, alacaklı o şerit üzerindeki rehni kaldırmak zorundadır.
İpotekli taşınmazın bir kısmının devri veya bölünmesi hâlinde ipoteğin parçalara dağıtılması ayrıca TMK m. 889'da düzenlenmiştir.