TMK Madde 867 – Değerin kusur olmadan düşmesi
TMK Madde 867 metni
Hükmü / Önlem alma yetkisi / Değerin kusur olmadan düşmesi
Madde 867
Değer düşmesi malikin kusuru olmadan meydana gelmişse alacaklı, ancak malikin zarardan ötürü aldığı tazminat miktarını aşmayacak ölçüde borçludan güvence vermesini veya kısmî ödeme yapmasını isteyebilir.
Bununla birlikte alacaklı, değer düşmesinin önlenmesi veya giderilmesi için gerekli önlemleri kendiliğinden alabilir. Alacaklı, bu amaçla yaptığı masraflardan dolayı rehinli taşınmaz üzerinde tescile gerek olmaksızın ve tescil edilmiş olan diğer yüklerden önce gelen bir rehin hakkına sahip olur. Malik, bu masraflardan kişisel olarak sorumlu değildir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 867 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 782 nci maddesini karşılamaktadır.
İsviçre Medenî Kanununun 810 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Rehinli taşınmazın değeri malikin kusuru olmadan düştüğünde alacaklının hangi ölçüde güvence veya ödeme isteyebileceğini ve kendisinin önlem alma hakkını düzenler.
Değer düşmesi her zaman malikin davranışından kaynaklanmaz. Deprem, sel veya üçüncü bir kişinin verdiği zarar bunun örnekleridir. Bu durumda malikten, kusuru olmadan uğradığı kaybı bütünüyle karşılaması beklenmez. Alacaklı, ancak malikin bu zarar nedeniyle aldığı tazminat tutarını aşmamak üzere borçludan güvence vermesini veya kısmî ödeme yapmasını isteyebilir. Malik hiçbir tazminat almamışsa bu istem doğmaz.
İkinci fıkra alacaklıya yine de bir hareket alanı bırakır. Alacaklı, değer düşmesini önlemek veya gidermek için gerekli önlemleri kendisi alabilir. Bu masraflar için taşınmaz üzerinde tescile gerek olmadan ve tescilli bütün yüklerden önce gelen bir rehin hakkı doğar. Ancak malik bu masraflardan kişisel olarak sorumlu değildir. Alacaklı masrafları malikin diğer mallarından isteyemez, yalnızca taşınmazın satış bedelinden alabilir.
Malikin değer düşüren davranışlarında alacaklı önlem giderlerini malikten de isteyebilir (TMK m. 865/3). Bu maddedeki çözüm, kusur bulunmadığı için malikin kişisel sorumluluğunu dışarıda bırakır. Taşınmaz sigortalıysa sigorta tazminatı üzerindeki rehinli alacaklı hakları TMK m. 879'da düzenlenmiştir.