TMK Madde 856 – Tescil
TMK Madde 856 metni
Rehnin kurulması ve sona ermesi / Rehnin kurulması / Tescil
Madde 856
Taşınmaz rehni tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklıdır.
Taşınmaz rehninin kurulmasına ilişkin sözleşmenin geçerliliği, resmî şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 856 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 771 inci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bir taşınmazın borca güvence gösterilmesi demek olan taşınmaz rehninin tapuya tescille kurulduğunu ve rehin sözleşmesinin resmî şekle bağlı olduğunu düzenler.
Kanun üç tür taşınmaz rehni tanır: ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedi (TMK m. 850). Hangisi kurulursa kurulsun, rehin hakkı tarafların anlaşmasıyla değil, tapu kütüğüne yapılan tescille doğar. Buna kurucu tescil denir. Tescil yapılmadıkça alacaklının taşınmaz üzerinde aynî bir hakkı yoktur; elinde yalnızca rehin kurulacağına dair bir sözleşme bulunur.
Rehin kurma sözleşmesi resmî şekilde yapılmazsa geçersizdir. Taşınmaz rehninde resmî senet tapu müdürlüğünde düzenlenir ve tescil bu senede dayanılarak yapılır. Banka kredileri için kurulan ipotekler de bu yolla tapuya işlenir.
"Kanunda öngörülen ayrık durumlar" ifadesi, tescil olmadan doğan rehin haklarını anlatır. Kanunî ipotekler, kanunda aksi yazmıyorsa tescile bağlı değildir (TMK m. 892). Alacaklının rehinli taşınmazı korumak için yaptığı giderler karşılığında doğan rehin hakkı da tescilsiz doğar (TMK m. 865/3, 867/2). Buna karşılık satıcının, mirasçıların ve yapı alacaklılarının kanunî ipotekleri ancak tescille kurulur (TMK m. 893).
Türkiye'deki bir taşınmaz üzerinde kurulan rehne, malik veya alacaklı yurt dışında yaşasa da Türk hukuku uygulanır; taşınmazlar üzerindeki aynî haklar taşınmazın bulunduğu ülkenin hukukuna tâbidir (MÖHUK m. 21). Yurt dışında yaşayan malik tapudaki işlem için bir vekil görevlendirebilir; vekaletname konsoloslukta düzenlenebilir.