TMK Madde 851 – Ana para

TMK Madde 851 metni

Koşullar / Güvence altına alınan alacak / Ana para

Madde 851

Taşınmaz rehni, miktarı Türk parası ile gösterilen belli bir alacak için kurulabilir. Alacağın miktarının belli olmaması hâlinde, alacaklının bütün istemlerini karşılayacak şekilde taşınmazın güvence altına alacağı üst sınır taraflarca belirtilir.

Yurt içinde veya dışında faaliyette bulunan kredi kuruluşlarınca yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsü ile verilen kredileri güvence altına almak için yabancı para üzerinden taşınmaz rehni kurulabilir. Bu hâlde her derecenin ifade ettiği miktar, rehin konusu alacağın tespit edildiği para türü üzerinden gösterilir. Ancak, aynı derecede birden fazla para türü kullanılarak rehin kurulamaz.

Yabancı para üzerinden kurulan rehne ait bir derecenin boşalması hâlinde, yerine, tescil edileceği tarihteki karşılığı Türk parası veya yabancı para üzerinden rehin kurulabilir. Türk parası ile kurulmuş bir rehne ait derecenin boşalması hâlinde ise, yerine tescil edileceği tarihteki karşılığı yabancı para üzerinden rehin kurulabilir.

Yabancı veya Türk parası karşılıklarının hesabında hesap günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının döviz alış kuru esas alınır. Rehin haklarının hangi yabancı paralar üzerinden kurulabileceği Cumhurbaşkanınca belirlenir.⁴¹

Değişiklik notları

41. 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 851 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 766 ve 766/a maddelerini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Taşınmaz rehni, miktarı Türk parasıyla gösterilen belli bir alacak için kurulur; kredi kuruluşlarının yabancı para kredilerinde ise yabancı para üzerinden de rehin kurulabilir.

Birinci fıkra iki kural içerir. Taşınmaz rehni, miktarı Türk parasıyla gösterilen belli bir alacak için kurulur. Alacağın miktarı baştan belli değilse, örneğin bir bankayla açılan ve zamanla kullanılacak bir kredi hesabında olduğu gibi, taraflar taşınmazın en fazla hangi tutara kadar güvence oluşturacağını belirtir. Buna uygulamada "üst sınır ipoteği" denir. Kural, rehnin sağladığı güvencenin tescildeki rehin derecesiyle sınırlı olmasıyla (TMK m. 870) bağlantılıdır; sonraki alacaklılar taşınmazın ne kadarlık bir yük altında olduğunu tapudan görebilir.

İkinci fıkra yabancı para üzerinden rehni düzenler. Bu imkân, yurt içinde veya yurt dışında faaliyet gösteren kredi kuruluşlarınca yabancı para üzerinden ya da yabancı para ölçüsüyle verilen kredileri güvenceye almak için tanınmıştır. Bu durumda her rehin derecesinin miktarı, alacağın belirlendiği para türüyle gösterilir. Aynı derecede birden fazla para türü kullanılamaz. Kredi kuruluşu dışındaki kişiler arasındaki bir borç için kurulacak rehin ise birinci fıkra uyarınca Türk parasıyla gösterilir.

Üçüncü fıkra boşalan rehin derecelerine ilişkindir. Yabancı paralı bir rehnin derecesi boşalırsa yerine Türk parası veya yabancı para üzerinden, Türk parasıyla kurulmuş bir rehnin derecesi boşalırsa yerine yabancı para üzerinden rehin kurulabilir. Dördüncü fıkraya göre karşılıkların hesabında hesap günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır. Rehnin hangi yabancı paralar üzerinden kurulabileceğini Cumhurbaşkanı belirler.

Dördüncü fıkradaki "Bakanlar Kurulunca" ibaresi, 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile "Cumhurbaşkanınca" olarak değiştirilmiştir. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir.

Almanya veya Hollanda'da bir bankadan euro olarak kredi alan biri, bu krediyi Türkiye'deki taşınmazı üzerinde kurulacak bir rehinle güvenceye almak isterse, euro Cumhurbaşkanınca belirlenen paralar arasında yer aldığı sürece rehin euro üzerinden kurulabilir.