TMK Madde 850 – Taşınmaz rehninin türleri

TMK Madde 850 metni

Koşullar / Taşınmaz rehninin türleri

Madde 850

Taşınmaz rehni, ancak ipotek, ipotekli borç senedi veya irat senedi şeklinde kurulabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 850 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 765 inci maddesini karşılamakta ve taşınmaz rehni türlerini sınırlayıcı olarak belirlemektedir.

Yürürlükteki maddenin ikinci cümlesine gerek görülmemiştir. Çünkü maddede yer alan "ancak" sözcüğü ikinci cümleyi gerektirmeyecek kadar açıklık sağlamaktadır. Maddede başka hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Taşınmaz rehni ancak üç türde kurulabilir: ipotek, ipotekli borç senedi veya irat senedi. Taraflar kanunda öngörülmeyen bir rehin türü yaratamaz.

Taşınmaz rehni, alacak ödenmezse alacaklıya alacağını rehinli taşınmazın satış bedelinden alma hakkı veren sınırlı bir aynî haktır. Madde bu hakkın türlerini sınırlı olarak sayar; "ancak" sözcüğü bunu ifade eder.

Üç türün temel farkları şöyledir:

• İpotek, var olan veya ileride doğabilecek herhangi bir alacağı güvenceye alır (TMK m. 881). Alacak sona erince malik ipoteğin terkinini isteyebilir (TMK m. 883). Uygulamada en çok kullanılan tür budur; konut kredilerinde bankalar lehine kurulan rehin genellikle ipotektir.
• İpotekli borç senedi, taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış kişisel bir alacak meydana getirir (TMK m. 898). Senet, alacağı temsil eden bir belgedir ve alacak senetle birlikte dolaşır.
• İrat senedi, taşınmaz yükü şeklinde kurulan ve kişisel borç doğurmayan bir alacak hakkıdır (TMK m. 903). Borçlu yalnızca taşınmazla sorumludur.

Hangi tür seçilirse seçilsin taşınmaz rehni tapu kütüğüne tescille kurulur ve kurulmasına ilişkin sözleşmenin resmî şekilde yapılması gerekir (TMK m. 856).

Gerekçeye göre eski maddede bulunan ikinci cümle, "ancak" sözcüğü yeterli açıklığı sağladığından metne alınmamıştır.

Yurt dışında yaşayan biri Türkiye'deki taşınmazı üzerinde yabancı bir banka lehine rehin kuracaksa da bu türlerden birini kullanmak zorundadır. Türkiye'deki taşınmazlar üzerindeki aynî haklar Türk hukukuna tâbidir (MÖHUK m. 21/1); bu işlemlerin şekli için de Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 21/4).