TMK Madde 843 – Genel olarak
TMK Madde 843 metni
Kurulması ve sona ermesi / Sona ermesi / Genel olarak
Madde 843
Taşınmaz yükü tescilin terkini veya yüklü taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona erer.
Feragat, yükten kurtarma ve diğer sona erme sebepleri, yüklü taşınmaz malikine, hak sahibinden terkini isteme yetkisi verir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 843 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 758 inci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Madde konu ve kenar başlıklarıyla birlikte anlaştırılmak suretiyle kaleme alınmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Taşınmaz yükü tescilin terkini veya yüklü taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona erer; diğer sona erme sebepleri malike terkin isteme yetkisi verir.
Taşınmaz yükü tapuya tescille doğduğu gibi kural olarak tapudan silinmesiyle, yani terkinle sona erer. Yüklü taşınmazın tamamen yok olması da yükü sona erdirir; örneğin arazinin heyelan veya su baskını gibi bir sebeple fiilen ortadan kalkması. Bu iki hâlde yük, başka bir işleme gerek kalmadan sona erer.
Bunların dışında kalan sebepler yükü kendiliğinden sona erdirmez. Madde bunlara örnek olarak şunları sayar:
- hak sahibinin yükten feragat etmesi,
- yükten kurtarma, yani yükün tapudaki değeri üzerinden kaldırılması (TMK m. 844–846),
- diğer sona erme sebepleri, örneğin yük belirli bir süre için kurulmuşsa sürenin dolması.
Bu hâllerde tapu kaydı yerinde kaldıkça yük görünüşte devam eder. Yüklü taşınmazın maliki, hak sahibinden kaydın terkinini isteyebilir. Hak sahibi buna yanaşmazsa malik terkin için dava açabilir.
Madde, irtifak haklarının sona ermesine ilişkin kurala (TMK m. 783) paraleldir; taşınmaz rehninde de benzer bir kural vardır (TMK m. 858).