TMK Madde 840 – Tescil ve kazanma

TMK Madde 840 metni

Kurulması ve sona ermesi / Kurulması / Tescil ve kazanma

Madde 840

Taşınmaz yükünün kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır.

Tescilde, taşınmaz yükünün değeri olarak Türk parası veya yabancı para ile belirlenmiş bir miktar gösterilir. Dönemsel edimlerde sicilde gösterilecek miktar, aksi kararlaştırılmış değilse, yıllık edimlerin yirmi katıdır.

Aksine bir hüküm yoksa, taşınmaz yükünün kazanılmasında ve tescilinde taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümler uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 840 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 755 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Madde, konu ve kenar başlığıyla birlikte anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. İsviçre Medenî Kanununun 783 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Yürürlükteki metinden farklı olarak, yükümün değeri olarak Türk parasının yanısıra bu konudaki Ülkemiz pozitif hukukundaki gelişmelere uygun olarak yabancı para ile belirlenmiş bir miktar gösterilme olanağı da getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Taşınmaz yükü tapu kütüğüne tescille kurulur; tescilde yükün değeri olarak bir para miktarı gösterilir ve kazanılmasında taşınmaz mülkiyeti hükümleri uygulanır.

Taşınmaz yükü, kural olarak ancak tapu kütüğüne tescil edilmekle doğar. Tescil edilmeden yapılan bir anlaşma taraflar arasında borç doğurabilir; ancak taşınmaz üzerinde aynî bir yük meydana getirmez. Kamu hukukundan doğan yükler için ayrık kural TMK m. 841'dedir.

Tescilde taşınmaz yükünün değeri olarak bir para miktarı gösterilmelidir. Bu miktar Türk parası veya yabancı para ile belirlenebilir. Yük dönemsel edimlerden oluşuyorsa, örneğin her yıl belli miktarda ürün verilmesi kararlaştırılmışsa, aksi kararlaştırılmadıkça gösterilecek miktar yıllık edimlerin yirmi katıdır. Yıllık edimin değeri 5.000 TL ise tapuya 100.000 TL yazılır.

Tapuya yazılan bu miktar iki bakımdan önemlidir. Yükten kurtarmada ödenecek bedel bu miktar üzerinden belirlenir (TMK m. 846). Ayrıca alacaklı alacağını yalnızca taşınmazın değerinden alabildiğinden (TMK m. 848), taşınmaz üzerinde sonradan hak edinecek kişiler yükün ne kadarlık bir değer taşıdığını tapudan görebilir.

Kanunda aksine bir hüküm yoksa taşınmaz yükünün kazanılmasında ve tescilinde taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümler uygulanır. Örneğin yükü kuran sözleşmenin geçerliliği resmî şekilde yapılmasına bağlıdır (TMK m. 706).

Gerekçeye göre yükün değerinin yabancı para ile de gösterilebilmesi, eski Kanundan farklı olarak getirilmiştir.