TMK Madde 839 – Konusu

TMK Madde 839 metni

Konusu

Madde 839

Taşınmaz yükü, bir taşınmazın malikini yalnız o taşınmazla sorumlu olmak üzere diğer bir kimseye bir şey vermek veya yapmakla yükümlü kılar.

Hak sahibi olarak, bir başka taşınmazın maliki de gösterilebilir.

İrat senedi ve kamu hukukuna ilişkin taşınmaz yükleri saklı kalmak kaydıyla, taşınmaz yükünün konusu ancak yüklü taşınmazın ekonomik niteliğinden doğan veya yararlanan taşınmazın ekonomik ihtiyaçlarını karşılayan bir edim olabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 839 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 754 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Madde kenar başlığıyla birlikte anlaştırılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Taşınmaz yükü, bir taşınmazın malikini yalnızca o taşınmazla sorumlu olmak üzere başka birine bir şey vermek veya bir iş yapmakla yükümlü kılan haktır; madde konusunu düzenler.

Taşınmaz yükünü irtifak haklarından ayıran nokta, yükümlülüğün türüdür. İrtifak hakkında malik bir şeye katlanır veya bir şeyi yapmaktan kaçınır; yapma borcu irtifakın asıl konusu olamaz (TMK m. 779/2). Taşınmaz yükünde ise malik olumlu bir edimde bulunur. Her yıl belirli miktarda odun veya su vermek ya da bir yolu bakımlı tutmak buna örnektir.

Malik bu yükümlülükten kişisel olarak, yani bütün malvarlığıyla sorumlu değildir. Sorumluluk yüklü taşınmazla sınırlıdır; alacaklı alacağını yalnızca bu taşınmazın değerinden alabilir (TMK m. 848). Taşınmaz kimin elindeyse yükümlü odur (TMK m. 849).

Hak sahibi belirli bir kişi olabileceği gibi bir başka taşınmazın maliki de gösterilebilir. Bu durumda hak o taşınmaza bağlanır ve onun malikine ait olur.

Üçüncü fıkra yükün konusunu sınırlar. Taşınmaz yükünün konusu ancak şu iki türden biri olabilir:

• yüklü taşınmazın ekonomik niteliğinden doğan bir edim, örneğin ormanlık bir araziden odun verilmesi,
• yararlanan taşınmazın ekonomik ihtiyaçlarını karşılayan bir edim, örneğin komşu bir çiftliğe su sağlanması.

Bu sınırlama, taşınmazla ilgisi olmayan borçların taşınmaz yükü biçiminde kurulmasını önler. İrat senedi ile kamu hukukuna ilişkin taşınmaz yükleri bu sınırlamanın dışındadır. İrat senedi, taşınmaz yükü şeklinde kurulan ve bir para alacağını güvenceye alan bir taşınmaz rehni türüdür (TMK m. 850, 903).