TMK Madde 838 – Diğer irtifak hakları

TMK Madde 838 metni

Diğer irtifak hakları

Madde 838

Malik, taşınmazı üzerinde herhangi bir kişi veya topluluk lehine atış eğitimi veya spor alanı ya da geçit olarak kullanılmak gibi belirli bir yararlanmaya hizmet etmek üzere başka irtifak hakları da kurabilir.

Bu haklar, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez. Bu hakların kapsamı, hak sahibinin olağan ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Taşınmaz lehine irtifaklara ilişkin hükümler, bu tür irtifak haklarına da uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 838 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 753 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak maddenin birinci fıkrasında yer alan amaçlar arasına, Ülkemizde spor faaliyetlerinin gösterdiği gelişme göz önüne alınarak, "spor alanı" da eklenmiş; ayrıca maddenin son fıkrasında, bu tür irtifak haklarına, "taşınmaz lehine irtifaklara ilişkin hükümler"in uygulanacağı öngörülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Malik, taşınmazı üzerinde bir kişi veya topluluk lehine atış eğitimi, spor alanı veya geçit gibi belirli bir kullanıma hizmet eden başka irtifak hakları da kurabilir.

İrtifak haklarının bir kısmı bir taşınmaz lehine kurulur; komşu arsanın sahibine tanınan geçit hakkı bunun tipik örneğidir (TMK m. 779). Bir kısmı ise belirli bir kişi lehine kurulur; intifa hakkı, oturma hakkı, üst hakkı ve kaynak hakkı bunlardandır. Bu madde, bunların dışında kalan ve belirli bir kişi veya topluluk lehine kurulan irtifaklar için genel bir imkân tanır. Atış eğitimi alanı, spor alanı ve geçit kanunda örnek olarak sayılmıştır; liste sınırlayıcı değildir. Bir spor kulübü lehine antrenman sahası olarak kullanma hakkı veya bir şirket lehine reklam panosu dikme hakkı bu türden olabilir.

Bu hakların özellikleri şunlardır:

• Aksi kararlaştırılmadıkça başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez. Taraflar hakkın devredilebilir olmasını kararlaştırabilir.
• Kapsamları, hak sahibinin olağan ihtiyaçlarına göre belirlenir.
• Bunlara taşınmaz lehine irtifaklara ilişkin hükümler uygulanır. Kurulma, kapsam, bakım giderleri ve sona erme bakımından bu hükümlere bakılır (TMK m. 779–793).

Bu haklar da diğer irtifaklar gibi resmî şekilde yapılan sözleşme ve tapuya tescil ile kurulur (TMK m. 780, 781).

Gerekçeye göre spor faaliyetlerinin gelişmesi dikkate alınarak "spor alanı" örneklere eklenmiş ve son fıkrayla taşınmaz lehine irtifak hükümlerinin uygulanacağı açıkça öngörülmüştür.