TMK Madde 837 – Kaynak hakkı
TMK Madde 837 metni
Kaynak hakkı
Madde 837
Başkasının arazisinde bulunan kaynak üzerinde irtifak hakkı, bu arazinin malikini suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlü kılar.
Bu hak, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, başkasına devredilebilir ve mirasçıya geçer.
Kaynak hakkı, bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuş ise tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 837 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 752 nci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. İsviçre Medenî Kanununun 780 inci maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Ancak üst hakkıyla aynı doğrultuda olmak üzere, bağımsız nitelikteki kaynak irtifakının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilmede, süreklilik niteliği için "en az otuz yıl için kurulmuş olma" koşulu öngörülmüştür.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Başkasının arazisindeki bir kaynaktan su alma ve suyu akıtma imkânı veren kaynak hakkını, bu hakkın devrini ve tapuya taşınmaz olarak kaydedilmesini düzenler.
Kaynaklar, bulundukları arazinin bütünleyici parçasıdır ve mülkiyetleri ancak o araziyle birlikte edinilebilir. Başkasının arazisindeki bir kaynak üzerindeki hak ise irtifak hakkı olarak tapuya tescil edilmekle kurulur (TMK m. 756). Bu madde, o irtifakın içeriğini belirler.
Kaynak hakkı, kaynağın bulunduğu arazinin malikini suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlü kılar. Örneğin hak sahibi kaynaktan boru veya kanalla kendi arazisine ya da evine su götürebilir; arazi maliki buna engel olamaz. Malikin yükümlülüğü katlanmaktır; suyu kendisi taşımak gibi bir iş yapma borcu altına girmez.
Aksi kararlaştırılmadıkça kaynak hakkı başkasına devredilebilir ve mirasçılara geçer. Bu yönüyle kişiye sıkı sıkıya bağlı olan oturma hakkından ayrılır ve üst hakkına benzer (TMK m. 826/2).
Kaynak hakkı bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuşsa tapu kütüğüne ayrı bir taşınmaz olarak kaydedilebilir (TMK m. 704, 998). Bu durumda hak bir taşınmaz gibi devredilebilir ve rehnedilebilir. Gerekçeye göre otuz yıllık süreklilik şartı, üst hakkındaki düzenlemeyle (TMK m. 826/3) aynı doğrultuda olmak üzere getirilmiştir.