TMK Madde 832 – Hakkın kullanılması
TMK Madde 832 metni
Üst hakkı / Süresinden önce devir istemi / Hakkın kullanılması
Madde 832
Malik, üst hakkının devrini, kendisine geçecek yapılar için uygun bir bedel ödemek kaydıyla isteyebilir. Üst hakkı sahibinin kusuru, bedelin belirlenmesinde indirim sebebi olarak göz önüne alınabilir.
Üst hakkının malike devri, bedelin ödenmesine veya güvence altına alınmış olmasına bağlıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 832 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 751/f maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. İsviçre Medenî Kanununun 779/g maddesinden yararlanılarak kaleme alınan maddede, üst hakkının süresinden önce arazi malikine devri isteminin kullanılmasında uygun bedel ödeme borcu düzenlenmektedir. Ancak üst hakkı sahibinin kusuru, bedelin belirlenmesinde indirim sebebi olacaktır. Bu suretle, tarafların karşılıklı menfaatleri arasında adil bir denge kurulmaya çalışılmıştır. Bu bedelin ödenmesi veya güvence altına alınmasıyla, malike devir gerçekleşecektir. Bu düzenleme, bir taraftan güvence verilmesi suretiyle daha geç ödeme olanağı tanınmış olmakla arazi malikini ve diğer taraftan da bedelin ödenmesi veya güvence altına alınmasından sonra devre olanak tanımakla üst hakkı sahibini korumaktadır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Arazi maliki üst hakkının erken devrini, yapılar için uygun bir bedel ödeyerek isteyebilir; devir, bedel ödenince veya güvenceye bağlanınca gerçekleşir.
Üst hakkı sahibi ağır bir ihlalde bulunduğunda malik hakkın süresinden önce kendisine devrini isteyebilir (TMK m. 831). Ancak hak sahibinin yaptığı yapılar malike karşılıksız bırakılmaz. Malik, kendisine geçecek yapılar için uygun bir bedel ödemek zorundadır. Bu kural, süre dolduğunda aksi kararlaştırılmadıkça bedel ödenmeyeceğini öngören TMK m. 829'dan farklıdır; çünkü burada hak, kararlaştırılan süre dolmadan elden alınmaktadır.
Bedel belirlenirken üst hakkı sahibinin kusuru indirim sebebi olarak dikkate alınabilir. İhlal ne kadar ağırsa bedelden yapılacak indirim de o ölçüde artabilir. Gerekçeye göre bu düzenlemeyle tarafların karşılıklı menfaatleri arasında adil bir denge kurulmak istenmiştir.
İkinci fıkra devrin ne zaman gerçekleşeceğini belirler. Üst hakkının malike devri, bedelin ödenmesine veya güvence altına alınmasına bağlıdır. Böylece malik bedeli hemen ödemek zorunda kalmaz; güvence göstererek ödemeyi daha sonraya bırakabilir. Üst hakkı sahibi de bedel ödenmeden veya güvenceye bağlanmadan hakkını kaybetmez.
Bu hükümler, sözleşmede malik lehine öngörülen erken sona erdirme ve devir yetkileri için de uygulanır (TMK m. 833).