TMK Madde 83 – Kararın iptali

TMK Madde 83 metni

Organlar / Genel kurul / Genel kurul kararları / Kararın iptali

Madde 83

Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilir.

Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamaz.

Genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlar saklıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 83 gerekçesi

Madde genel kurul kararlarının iptalinin kim tarafından ve hangi koşullarda istenebileceğini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, kanuna veya tüzüğe aykırı genel kurul kararlarına karşı hangi üyelerin, hangi süreler içinde iptal davası açabileceğini düzenler.

Dava açabilecek üyeler ve süreler şöyledir:

• Toplantıda hazır bulunan ve karara katılmayan üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde dava açabilir.
• Toplantıda hazır bulunmayan üye, kararı öğrendiği tarihten başlayarak bir ay içinde dava açabilir. Ancak her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay geçtikten sonra dava açılamaz.

Bu süreler hak düşürücü sürelerdir. Hak düşürücü süre, geçmesiyle hakkın tamamen ortadan kalktığı süredir ve mahkeme bunu kendiliğinden dikkate alır. Süre geçirilirse karar kanuna veya tüzüğe aykırı olsa bile artık bu yolla iptal ettirilemez.

İptal sebebi, kararın kanuna veya tüzüğe aykırı olmasıdır. Toplantı veya karar yeter sayısına uyulmaması (TMK m. 78 ve 81), gündemde olmayan bir konunun karara bağlanması (TMK m. 79) veya oy kullanamayacak üyelerin oylamaya katılması (TMK m. 82) buna örnektir.

İkinci fıkraya göre genel kurul dışındaki organların, örneğin yönetim kurulunun kararlarına karşı hemen dava açılamaz. Önce dernek içinde öngörülen denetim yolları tüketilmelidir. Örneğin üyelik başvurusunun reddi veya üyelikten çıkarma konusunda son kararı genel kurul verir (TMK m. 80).

Üçüncü fıkra, yok veya mutlak butlanla hükümsüz kararları ayrık tutar. Yok hükmündeki karar, hukuken hiç oluşmamış sayılan karardır. Mutlak butlanla hükümsüz karar ise baştan geçersiz olan karardır. Bu tür kararlar için maddedeki bir aylık ve üç aylık süreler uygulanmaz.