TMK Madde 82 – Oy hakkından yoksunluk

TMK Madde 82 metni

Organlar / Genel kurul / Genel kurul kararları / Oy hakkından yoksunluk

Madde 82

Hiçbir dernek üyesi, dernek ile kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu arasındaki bir hukukî işlem veya uyuşmazlık konusunda alınması gereken kararlarda oy kullanamaz.

(Ek fıkra: 30/7/2003-4963/34 md.) Tüzel kişi adına oy kullanacak kişi hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 82 gerekçesi

Madde bir dernek üyesinin hangi hâllerde oy kullanamayacağını düzenlemektedir. Bu hüküm sadece genel kurul görüşmelerine ilişkin olmayıp, derneğin diğer organlarında yapılan görüşmelere katılan bir üyenin de kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu ile dernek arasındaki bir hukukî işlem veya uyuşmazlık konusunda alınması gereken kararlarda oy kullanamayacağını da kapsar niteliktedir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, dernek üyesinin, dernek ile kendisi veya yakınları arasındaki bir hukukî işlem ya da uyuşmazlık hakkında alınacak kararlarda oy kullanamayacağını düzenler.

Kuralın amacı çıkar çatışmasını önlemektir. Kişisel çıkarı söz konusu olan üyenin, derneğin iradesini oluşturan oylamaya katılması derneğin aleyhine sonuç doğurabilir.

Oy yasağı, dernek ile şu kişiler arasındaki işlem ve uyuşmazlıkları kapsar:

• üyenin kendisi,
• eşi,
• üstsoyu, yani anası, babası, büyükanası ve büyükbabası,
• altsoyu, yani çocukları ve torunları.

Örneğin dernek, bir üyenin sahibi olduğu binayı kiralamaya karar verecekse o üye bu kararda oy kullanamaz. Aynı şekilde derneğin bir üyenin çocuğuna karşı dava açmasına ilişkin kararda da o üye oy veremez. Madde kardeşleri veya kayın hısımlarını saymamıştır.

Gerekçeye göre yasak yalnızca genel kurulda değil, derneğin diğer organlarında, örneğin yönetim kurulunda alınan kararlarda da uygulanır.

İkinci fıkra 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunla eklenmiştir. Bu fıkraya göre bir tüzel kişi adına oy kullanacak kişi hakkında da aynı yasak uygulanır. Aynı Kanunla tüzel kişilere derneklere üye olma imkânı da tanınmıştır (TMK m. 64). Gerekçe maddenin ilk metnine aittir ve ikinci fıkrayı kapsamaz.

Yasağa aykırı olarak kullanılan oylarla alınan genel kurul kararları, kanuna aykırı karar olarak iptal davasına konu olabilir (TMK m. 83).