TMK Madde 818 – Ormanlar

TMK Madde 818 metni

İntifa hakkı / Özel hâller / Taşınmazlar / Ormanlar

Madde 818

Bir orman üzerinde intifa hakkına sahip olan kimse, ondan özel kanun hükümlerine uygun bir işletme plânı çerçevesinde yararlanabilir.

Malik ile intifa hakkı sahibi, işletme plânı yapılırken kendi haklarının gözetilmesini isteyebilirler.

Fırtına, kar, yangın, sel, zararlı böcek akını veya diğer sebepler yüzünden olağan yararlanma önemli ölçüde aşılmışsa orman, bu kaybı giderek azaltacak şekilde işletilir veya işletme plânı yeni duruma uygun hâle getirilir. Aşırı yararlanma dolayısıyla elde edilen bedel, faiz getirecek şekilde yatırılır ve verim noksanını gidermeye ayrılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 818 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 742 nci maddesini karşılamaktadır.

Burada ormanlar üzerindeki intifa hakkı düzenlenmiştir. Maddede, intifa hakkı sahibinin ormandan yararlanabilmesinin ancak bir işletme plânı çerçevesinde olabileceği esası vurgulanmıştır. Ayrıca, Ülkemizde ormanların, kamu karakterli kanunlarla düzenlendiği göz önüne alınarak, bu işletme plânının özel kanun hükümlerine uygun olarak hazırlanması gereği, kaynak İsviçre Medenî Kanununun 770 inci maddesinden farklı olarak belirtmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Orman üzerindeki intifa hakkı sahibinin ormandan ancak özel kanunlara uygun bir işletme planıyla yararlanabileceğini ve olağanüstü kayıplarda izlenecek yolu düzenler.

Ormanda ürün çoğu zaman ağacın kendisidir. Ölçüsüz kesim ormanın uzun süre, hatta tamamen yok olmasına yol açar. Bu nedenle kanun, intifa hakkı sahibinin ormandan yararlanmasını bir işletme planına bağlamıştır. Planda hangi alanda, ne zaman ve ne kadar kesim yapılacağı gösterilir. Türkiye'de ormanlar kamu hukuku nitelikli özel kanunlarla, başta 6831 sayılı Orman Kanunu ile düzenlendiğinden, işletme planı da bu kanunlara uygun olmalıdır. Gerekçeye göre bu kayıt, kaynak İsviçre düzenlemesinden farklı olarak eklenmiştir.

İkinci fıkraya göre malik ve intifa hakkı sahibi, plan hazırlanırken kendi haklarının gözetilmesini isteyebilir. Malik ormanın varlığının korunmasını, intifa hakkı sahibi ise hakkı süresince makul bir verim alabilmeyi gözetir.

Üçüncü fıkra olağanüstü durumları düzenler. Fırtına, kar, yangın, sel, zararlı böcek akını gibi sebeplerle olağan yararlanma ölçüsü önemli ölçüde aşılmışsa, örneğin yangından sonra çok sayıda ağacın kesilmesi gerekmişse, bu kayıp şu yollardan biriyle giderilir:

• orman, kaybı zamanla azaltacak biçimde daha az kesimle işletilir;
• işletme planı yeni duruma uygun hâle getirilir.

Aşırı yararlanmadan elde edilen bedel faiz getirecek şekilde yatırılır ve sonraki yıllarda doğacak verim eksikliğini karşılamaya ayrılır. Böylece olağanüstü kesimin geliri tek seferde intifa hakkı sahibine kalmaz.